Amsterdam, je hebt een zoute smaak

ongeziene allengs vertrouwder was dan de dagelijks waarneembare werkelijkheid. Elke familie telde profeten, die in hun eigen onstoffelijke wereld leefden. Iedereen gehoorzaamde elke ingeving.

Avrom en Vranja Nahum volgden zo'n mystieke aanzegging, toen ze hun staedtele verlieten en uittrokken naar onbekende verre landen. De grote stem had Avrom's naam geroepen: trek naar het Westen tot de plek waar het land ophoudt en de zee begint; daar zal U een zoon worden geboren. Vranja was toen reeds drie maanden zwanger. Avrom had in zijn eigen hoofd trouwens al eerder de gedachte beluisterd om te emigreren.

'Ga uit Uw land en uit Uw maagschap...' In Nederland vonden ze de plek waar het land eindigt en de zee begint. Niet dat ze op het strand gingen wonen, zo letterlijk kon de grote stem het niet bedoeld hebben. Ze streken neer op het stukje straat, dat langs het Waterlooplein loopt en dat ouderwetse mensen Houtgracht waren blijven noemen. Ze huurden een krottige één-kamer-woning met een klein keukentje, juist geschikt voor een huishouding van kinderloze dwergen. Maar de huur was laag. Meubelen bezaten ze nagenoeg niet. Trouwens waar hadden ze ruimte kunnen vinden voor meer dan één tafel en drie stoelen? Ze sliepen op de vloer in de huiskamer.

Vranja kreeg haar zoon in het ziekenhuis. Ze noemden hem Izak. Izak ben Avrom ben Izak. Izak Nahum. De eerste jaren sliep Izak in een zoveelste-hands-kinderbedje in het keukentje. Toen hij daarvoor te groot werd, sliep hij op de grond op een stromatras.

Avrom verdiende bij een slagerijtje zo erbarmelijk weinig,

128