De Centrale, Vijftig jaar arbeiders-levensverzekering

len schrijft over gemeenschapszin en dienst aan de algemeenheid, nog zo eerlijk menen (hij meent het eerlijk, daar niet van!), dat neemt toch niet weg, dat de Troelstra-school en de resultaten van die opleiding, in de eerste plaats van betekenis zijn voor de verdere ontplooiing van zijn eigen leven.

En daar zit Kees; hij komt uit de metaalfabriek. Piepjong snuitertje met een scherp verstand en aangeboren redelijke overtuigingskracht. Dat zijn bond juist zo'n melkmuil heeft uitgezocht en de kosten draagt voor zijn verdere opleiding, bewijst, dat zijn oudere vakgenoten 'iets' in hem zien. E>e leraren zullen trachten te ontdekken of ze gelijk hebben. Het bestuur van Kees' bond heeft in de eerste plaats aan de belangen van de organisatie gedacht, maar de ouders van Kees zijn blij... doodgewoon blij, dat hun zoon de kans krijgt verder te komen dan zijn vader. Dat is de klein-menselijke kant van een groot sociaal experiment.

Eigenlijk moest een boek, dat beschrijft wat De Centrale voor het volle leven van een grote volksgroep heeft betekend, zich op zulke kleinigheden concentreren. Op de partituren van de zangers in Groningen, op Tom en Kees en Jan en Klaas en hoe ze verder allemaal heten.

O het zijn vaak lachwekkende kleinigheden. In de boeken van De Centrale staat een post aangetekend en bij het bedrag staat de naam van een fanfarecorps, ergens in Nederland. Een arbeidersfanfarecorps. Pas op, noem het geen namaak-oempa-orkest, want dan springen honderdduizend fanfare-muzikanten in heel Nederland u naar de keel, ongeacht hun politieke of geloofsovertuiging. Zeker, zo'n fanfare-corps maakt muziek, die beslist op een ander niveau ligt dan de Negende van Beethoven. Alles tot uw dienst. Maar tussen het Concertgebouworkest en een stelletje blaaspoepende oempa's ligt een ladder van schakeringen. Dat fanfarecorps dan had dringend behoefte aan nieuwe uniformen en nieuwe uniformpetten voor de blazers en andere muzikanten. Wel, en toen schreven ze naar De Centrale, dat de leden de hoge kosten werkelijk niet konden opbrengen en kan er

242