De Centrale, Vijftig jaar arbeiders-levensverzekering

zijn. En ik beweer, dat zo'n daad van generositeit van De Centrale die nieuwe partituren schonk, wel degelijk vrucht heeft gedragen in de levensgeschiedenis van vele mensen.

In een van de hoofdstukken van dit boek wordt verteld hoe de kleine Spanjaard Victoriano Vineto het Troelstra-oord in Beekbergen bezoekt; hij verneemt er, dat in dat gebouw gedurende de wintermaanden cursussen plaats vinden, waar bestuurders van vakverenigingen worden opgeleid voor hun niet gemakkelijke en verantwoordelijke taak. De instandhouding van deze Troelstra-school is voor De Centrale een zaak van aanhoudende belangstelling geweest.

Ook voor degene, die zich beslist niet tot de buitenstaanders in de socialistische beweging behoeft te rekenen, kan zo'n mededeling de meest uiteenlopende associaties oproepen. Het ligt voor de hand, dat hij bij het vernemen van het woord 'kaderschool' denkt aan vakbonden met hoofdbesturen, die in gecompliceerde onderhandelingen, beslissingen moeten nemen, waarvan een deel van Nederlands welvaart afhankelijk is. Toch maar een goed ding (denkt hij), dat ze daar op dat Troelstra-oord de onderhandelaars van de arbeiderskant besef hebben bijgebracht voor de veelzijdigheid van sociale vraagstukken en voor de betrekkelijke waarde van oplossingen, die te veel voordelen naar één kant trekken. Dat is, wat ik noem: de grote visie op zo'n kaderschool.

Maar er is ook een kleine kijk, en laat ons nooit vergeten, dat in het leven van doogewone mensen, de kleine dingen belangrijker zijn dan de grote. Ik zie zo'n 'klas' van die Troelstra-school voor me. Ernstige mensen. De meesten van hen komen van ouders, die in de fabriek werken. Zij zelf hebben in de practijk van de loonarbeid hun jonge jaren doorgebracht. Daar zit Tom, hij komt uit de Transportarbeidersbond. Een goed stel hersens. Hij leert hier boekhouden, economie, geschiedenis en nog meer. Wanneer hij een paar jaar de lessen op de Troelstra-school met goede resultaten heeft gevolgd, staat een nieuwe loopbaan voor hem open. Dan wordt Tom... herboren. Voor één enkele mens openen zich nieuwe vergezichten in het leven. Een schatkamer kan ontsloten worden. En Tom kan alles wat hij in zijn opstel

241