De Centrale, Vijftig jaar arbeiders-levensverzekering

en een uitgebreide verzameling brieven, die de beide grondleggers van het wetenschappelijk socialisme hebben ontvangen. Het totale aantal brieven, dat in deze verzameling aanwezig is, bedraagt meer dan io.ooo.

In de verzameling bevinden zich verder alle manuscripten, die op 'Das Kapital' betrekking hebben; een zeer uitgebreide collectie notities, die Marx voor het schrijven van dit werk heeft gebruikt, 220 cahiers met excerpten uit een uitgebreide verzameling over de Duitse ideologieën, dissertaties, documenten van persoonlijke aard, een bijna volledige collectie politieke documenten.

Een tweede verzameling, waarop het instituut trots is, is de bibliotheek van dr. Netlau, een anarchist, die vroeger in Wenen woonachtig was en wiens verzameling geacht wordt de best gedocumenteerde te zijn, die betrekking heeft op het anarchisme, op de Franse Revolutie en op de Parijse Commune van 1870. In deze verzameling bevinden zich 336 kisten met boeken, brochures en kranten. Het is de grootste bibliotheek, die ooit door het Instituut werd aangekocht.

Het derde pronkstuk van het instituut is de verzameling Kashner omtrent de sociale geschiedenis van Engeland. De collectie begint in 1620 en bevat niet minder dan 3000 zeer kostbare brochures, pamfletten, die de jaren 1620 tot 1860 omvatten. Deze verzameling bevat verder de meest volledige bibliotheek omtrent alle sociale processen (Labour trials) van het jaar 1720 af tot 1821.

Oin dit drietal zeer belangrijke archieven heen groeperen zich een groot aantal verzamelingen van betrekkelijk geringe en ook van uitgebreide omvang. Daar is o.a. het volledige archief van Kautsky, Bebel, Liebknecht, Vollmar en Bernstein.

Voor wat Nederland betreft is er een bijna volledig archief omtrent de Spoorwegstaking van 1903, het archief van F. Domela Nieuwenhuis, Troelstra, dr. F. M. Wibaut, Schaper.

Uit deze opsomming blijkt wel, dat het instituut nog juist op tijd werd opgericht. In de eerste jaren van zijn bestaan rolden de bibliotheken het gebouw binnen. Aan elke verzameling is niet alleen de ge

229