De Centrale, Vijftig jaar arbeiders-levensverzekering

vele malen die tegenstellingen heeft overbrugd. Dat zij met de opbrengsten van het koele rekenwerk, zonder hetwelk een verzekeringsbedrijf een bankroete boedel zou worden, mogelijkheden heeft geopend voor de speelse fantasie, de luchtige ontspanning en ook voor de wetenschap.

Laat ik, als voorbeeld, de geschiedenis vertellen van een bibliotheek ...

Het is de geschiedenis van het Internationale Instituut voor Sociale Geschiedenis.

De historie begint in Nederland en... in Moskou.

Na het einde van de eerste wereldoorlog leidde prof. mr. N. W. Posthumus een Nederlands Economisch-Historisch Archief, dat zijn nuttigheid bewees voor degenen, die studie wilden maken van de economische ontwikkeling in de maatschappij. In vroeger eeuwen heeft men wel belangstelling gehad voor de historie en voor degenen, die later geroepen zouden zijn de geschiedenis van enige tijdperken te beschrijven, maar het zou overdreven zijn te beweren, dat men zich voorheen altijd duidelijk voor ogen heeft gesteld, dat de latere geschiedschrijver wellicht ook prijs zou stellen op methodische archieven, die niet de officiële gegevens van de overheid bevatten.

Prof. Posthumus verzamelde onder anderen archieven van particuliere maatschappijen, zodat voor degenen, die de economische wetenschap bestuderen, bronnen toegankelijk zouden worden, die voor het vestigen van een alzijdig oordeel minstens zo belangrijk mochten heten als de berichten, die iedereen in de kranten en tijdschriften kan lezen.

Voor dat archief kocht hij ook boeken en bibliotheken op de internationale markt. De vraag op de internationale markt was niet zo bijzonder groot en de prijzen, die degenen konden bedingen, die bibliotheken hadden aan te bieden, werden ook op deze markt door de wet van vraag en aanbod beheerst.

Maar de grote ommekeer op dc internationale markt van boeken bibliotheken en archieven kwam, toen in Rusland de Bolsjewistische

224