Twaalf burgemeesters, 500 jaar Amsterdam (met Fred. Thomas)

CORNELIS PIETERSZOON HOOFT 77

In het jaar 1582 verkoos men hem tot schepen, twee jaar lid tot Raad. De vijfendertigjarige Raad Cornelis Pieterszoon Hooft

werd een achtbaar, zeer invloedrijk lid van de Vroedschap.

#

De oorlog met Spanje was in vollen gang, maar mannen met het onverklaarde voorgevoel voor de naderende conjunctuur, die er in alle eeuwen geweest zijn, bespeurden reeds den gouden bloei van de volgende eeuw. Het gerucht van de schatten uit het verre Indië was werkelijkheid geworden; honderd jaar geleden had Columbus de nieuwe wereld ontdekt, die men aanvankelijk een deel van de oude, reeds bekende, waande. Holland zocht den zeeweg naar Oost-Indië en bereidde zich op de ontdekking voor. De middeleeuwse maatschappij groeide uit haar vormen, er kwam goud, veel goud naar deze streken, en ook specerijen en kostbare ivoren tanden; de wereld moest zich inrichten om al deze schatten op te nemen en te verwerken. Er ontstonden nieuwe behoeften, zo overzee als aan deze zijde van den Oceaan. De grenzen van de werkplaats verwijdden zich; in plaats van voor de enge stadsgemeenschap moest men nu werken voor groter verband. De meester werd handelaar, de kramer reder, de koning onbeperkt heerser over millioenen heidenen, wier naaktheid moest worden bedekt en wier zielen moesten worden gered. De kunst om het boek te drukken had de grootste omwenteling van alle tijden veroorzaakt, want nu kon de gemene man de schatten van wijsheid en verstand deelachtig worden; de wetenschap begon algemeen te zijn. De grenzen, die de kennis tussen de mensen getrokken had, vervaagden. En met deze omwenteling groeide de zucht tot critiek op alles wat men tot dusver als onwrikbaar had aanvaard: de absolute macht des konings, het enig en ondeelbare Geloof.

Het volk van haringvissers, kramers, beurtschippers en boeren bond den strijd aan voor het recht op eigen erf en, wijl de ge