Twaalf burgemeesters, 500 jaar Amsterdam (met Fred. Thomas)

^,2TJZ J. W. C. TELLEGEN

overleggen, mijn moeder, aan wie ik de opgewekte natuur dank, welke mij ook in dagen van tegenspoed zelden in den steek heeft gelaten. En hoor ik haar weer in moeilijke ogenblikken echtgenoot en kinderen toeroepen: ,,Niet bij de pakken gaan neerzitten. We moeten vooruit."

#

Na de verwarring van de eerste oorlogsdagen, toen de wildste fantasieën geloof vonden en de zwartgalligste bezorgdheid, omtrent het toekomstig lot van Nederland, gevonden werd naast het blijmoedigste optimisme, dat een einde van den oorlog binnen drie maanden voorspelde, was de bevolking van land en stad zich meer aan den abnormalen toestand gaan gewennen. Binnen het raam der geheel veranderde omstandigheden hervatte het leven zijn gewonen loop. De plaatsen der gemobiliseerden werden door andere mannen, of door vrouwen, ingenomen; de regering in Den Haag trachtte doormiddel van een niet altijd snel werkend distributie-apparaat de beschikbare voedselvoorraden te verdelen; Nederland ging zich vertrouwd maken met rantsoendieet, kaartensysteem, broodbonnen, melkbonnen en brandstoffen-bonnen, met het gehele papieren mechanisme van den oorlogstijd. De betekenis van het politieke leven der bevolking in al haar geledingen groeide naarmate de oorlog langer duurde. Nu het land in nood verkeerde en dagelijks een beroep moest doen op de hulp en medewerking van allen, zo voor de functionering van het leger als voor den voortgang van het leven in den staat zelf, groeide de betekenis der politieke en economische organisaties van alle klassen en standen. Het gehele bestuursapparaat van het land, maar vooral van de gemeenten, onderging in de vier jaren van den wereldoorlog een ingrijpende verandering. In de uitvoerende organen van het gemeentelijk bestuur vonden de verschillende arbeidersorganisaties van middenstand en andere groepen plaats en taak; in het distributie-apparaat kregen de