Twaalf burgemeesters, 500 jaar Amsterdam (met Fred. Thomas)

S. A. VENING MEINESZ 243

Vening Meinesz meer gewaardeerd dan juist Treub, die als geen ander wist hoe onkreukbaar eerlijk en oprecht deze Burgemeester was, voor geen vriendelijkheidjes vatbaar noch er op belust door innemendheid mensen te winnen. Het grote werk van Wethouder Treub is wel de liquidatie geweest van de grote concessies en het naasten der openbare bedrijven door de gemeente. Had een vorig geslacht hier slechts terrein gezien voor het particulier initiatief, Treub, de voorman der radicalen, sloeg een andere richting in. Hij wist de weinig populaire Amsterdamse concessies de een na de ander te be-eindigen en de gemeente de exploitatie der bedrijven in handen te geven. Als liberaal was de Burgemeester hier stellig geen onverdeeld voorstander van; toch heeft hij tenslotte een krachtige medewerking verleend aan de uitvoering van Treub's sociali-satie-plannen.

De eerste concessie, die op 26 Juni 1895 sneuvelde, was die van de Imperial Continental Gas Association, welks monopolie door de Amsterdamse bevolking weinig werd gewaardeerd. De Raad zag aanvankelijk erg tegen eigen exploitatie op, maar zwichtte tenslotte voor de motieven van het College van B. en W. De concessie werd opgezegd en de beide fabrieken der Imperial gingen over in handen der gemeente. Vervolgens werd een einde gemaakt aan het monopolie van het Waterleidingbedrijf. Dit was financieel niet sterk en bij het publiek bestonden veel grieven over de wijze van exploitatie. Het voorstel van B. en W. tot naasting vond gerede instemming bij den Raad. Begin 1896 functionneerde de Gemeente-waterleiding. Een eigenaardige historie werd de strijd om de exploitatie der Amsterdamse telefoon. Hier bezat de Bell Telephoon Maatschappij de concessie en zij bleek niet geneigd zonder meer van haar rechten afstand te doen. De concessie liep af op 7 September 1895 en werd niet meer vernieuwd, daar de gemeente reeds besloten had zelf tot exploitatie over te gaan. Daartoe