Twaalf burgemeesters, 500 jaar Amsterdam (met Fred. Thomas)

WILLEM JfOSEPH VAN BRIENEN VAN DE GROOTE LINDT 203

In Januari 1813 zette de Keizer deze wettelijke bepalingen terzijde en bepaalde, dat de prefecten in alle departementen een aantal jongelingen uit de beste families moesten aanwijzen, die een legermacht van 10.000 ruiters zouden vormen. De soldij van deze garde, die ter bescherming van den Keizer werd ingesteld, moest betaald worden door de ouders der soldaten, de uitrusting, hun wapentuig en de paarden eveneens. De verontwaardiging, die deze maatregelen wekten, was ongekend; er waren vaders, zoals Johan Melchior Kemper, die hun zonen tot openlijk verzet aanspoorden, in stilte hopende, dat aldus de vlam van het algemene verweer naar buiten zou slaan. Willem Joseph van Brienen, de Amsterdamse burgemeester, wendde al zijn invloed aan om de uitvoering van dit fatale besluit te voorkomen. Het baatte niet. ,,Bezwaarlijk kan men zich een denkbeeld maken van de neerslagtigheid der burgerij. Met de grootste aandoening zag zij uit haar midden vertrekken de bloem der jongelingschap, waarop al hare hoop voor de toekomst rustte." In Leiden, Zaandam en enkele andere steden braken onlusten uit. Onder den indruk van deze beroeringen, weigerde van Brienen aanvankelijk de herbenoeming tot burgemeester van Amsterdam te aanvaarden. „Ik wilde aan de tegenwoordig zijnde heren.... bekendmaken, dat ik mijn ontslag, als Maire, bij herhaling had verzocht; hetgeen vroeger als een ongegrond voorgeven van mij werd beschouwd, terwijl men alstoen dit niet langer kon in twijfel trekken." Van Brienen moest echter aanblijven. Terwijl nu buiten Frankrijk het voorgevoel, dat Napoleon's dagen geteld waren, tot zekerheid groeide, en de geesten onrustiger werden, kwam in October 1813 de tijding, dat de burgemeester van Amsterdam zich met een deputatie naar Parijs moest begeven om hulde en trouw te betuigen aan de keizerin, die, wijl Napoleon zich gereedmaakte voor den groten Russischen veldtocht, de macht in het rijk zou overnemen. Van Brienen verzette zich; zijn instinct waarschuwde hem, dat moeilijke tijden op komst