Twaalf burgemeesters, 500 jaar Amsterdam (met Fred. Thomas)

il6 COENRAAD VAN BEUNINGEN

Brussel, waar hij zijn gezaghebbend oordeel gaf in vragen van de samenstelling van het leger te land.

De verwarring van 1672 was te groot geweest en de terugtocht der Statenlegers in het eigen land te ver, dan dat de vrede zonder inwendige veranderingen in het vaderland kon worden gesloten. De Witt was vermoord. Politieke stromingen kenterden. Inzichten veranderden, nieuwe braken zich baan. Het getal der vijanden van Coenraad van Beuningen in het vaderland verminderde niet; naarmate de herinnering aan de rampen van 1672 bleker werd, nam de tegenstand tegen Van Beuningen toe. Hij zelf begon de vermoeidheid der jaren te ondervinden; hij werd knorrig en ongedurig; tegenspraak, die hij altijd al moeilijk kon verdragen, bracht hem tot woedende uitvallen, die het aantal zijner vijanden vergrootten.

Nu de gemeenschappelijke vijand teruggedrongen was, namen de binnenlandse politieke verschillen weer in kracht toe. Het kwam tot een aanslag op het leven van Coenraad van Beuningen. De toeleg werd tijdig verijdeld, maar schokte zijn zenuwgestel zeer.

In zijn persoonlijk leven vond Coenraad van Beuningen de tegenpool van al deze onrust niet. Hij was celibatair en toonde zich in zijn persoonlijk leven cynischer dan hij werkelijk was. Zo vocht hij de eerste jaren na het rampjaar voor de verdediging van zijn positie, maar het hanteren van den degen viel hem al moeilijker.

De zon van zijn leven neeg ter kimme. Hij, eens een der rijksten van zijn tijd, raakte verward in een reeks ongelukkige speculaties en transacties, die zijn groot vermogen deden slinken. Zijn geest kon dezen nieuwen staat van zaken moeilijk vatten; hij, die altijd met zoveel succes de belangen van anderen, van zijn vaderstad in de eerste plaats, verdedigd had, kon de werkelijkheid van de naderbij sluipende armoede niet aanvaarden. Wilder werden de speculaties, onbeheerster de daden. De perioden van moede