Twaalf burgemeesters, 500 jaar Amsterdam (met Fred. Thomas)

il6 COENRAAD VAN BEUNINGEN

weerbaarheid, breidde de voorbereiding tot de onderwaterzetting uit — maar liet de daad zelf nog achterwege. Twee dagen later rukte de vijand nader; uitstel van het moeilijke besluit ware nu zelfmoord. De dijken van de Diemermeer, de Bijlemermeer, den Ringdijk en den Amsteldijk werden doorgestoken en oorlogsschepen gelegd op de strategisch belangrijke punten. Amsterdam was nu in volkomen oorlogstoestand gebracht ; en de vijand rukte nader. Het Statenleger was tot Utrecht teruggedrongen, waar de naderende gevaren en de toestand van onzekerheid een zo grote anarchie schiepen, dat de stadsregering wijken moest voor het gepeupel. Op den negentienden November bemeesterde de vijand Naarden; op den drie en twintigsten Utrecht; thans lag Amsterdam voor het grijpen. Een koortsachtige bedrijvigheid beving, in het aangezicht van den naderenden ondergang, de bestuurderen van de stad. Legers werden aangeworven, inwoners geprest tot dienst bij de schutterij of op de schepen. Op den Amstel en het Y werden versterkingen aangebracht; men req[uireerde de jongens uit de weeshuizen en zette hen aan het werk op de schansen. Een groeiende ontevredenheid onder de bevolking, die zich uitte in mishandeling van overheidspersonen en gezagdragers, wist het gemeentebestuur spoedig te bedwingen.

De Staten van Holland hervonden hun moed en kracht in de samentrekking van troepen, die, onder leiding van Oranje, den vijand, die Amsterdam reeds zo dicht genaderd was, wisten terug te dringen. Muiden redde de stad, De oproerige bewegingen, waarvan op 20 Augustus de gebroeders de Witt het slachtoffer waren geworden, doofden snel. Er kwam weer rede in het volk; voor het land daagde de redding. Toen dan de wapenen gestrekt waren en de onderhandelingen voor den vrede begonnen, stelde de koning der Fransen de zware eisen van den overwinnaar. Een nieuwe golf van moedeloosheid ging door het land; na alle leed en schade, die de oorlog gebracht