Twaalf burgemeesters, 500 jaar Amsterdam (met Fred. Thomas)

CORNELIS PIETERSZOON HOOFT 8₉

om economische redenen, maar ook om strategische (er waren dagen, dat de beide steden niet in het zelfde kamp stonden) de voorziening van leeftocht voor de stad in vrije vaart wilden verzekeren, zonnen op middelen om den weg naar de andere steden buiten het Spaarne om te kunnen houden. De stad groef dus een kanaal, dat langs anderen weg de verbinding mogelijk moest maken, maar op het grondgebied van Kennemerland legden de Haarlemmers een dam in de, Kostverloren genoemde, vaart en bezorgden den Amsterdammers nieuwen overlast. Een nieuw middel werd beraamd om aan de dwingelandij der Haarlemmers te ontkomen; men bouwde een overtocht of Overtoom, waar de schepen doormiddel van met de hand bewogen lieren over gladde planken en langs hellingen uit en in het stads-water konden worden overgebracht. De Kostverlorenvaart, de Overtoom en de werktuigen, die moesten dienen om de schepen van de ene vaart met hoger peil in de andere met laag peil over te brengen, werd in de gehele vijftiende eeuw een bron van voortdurenden strijd tussen de Haarlemmers en de Amsterdammers. Nu eens maakten die van Haarlem de werktuigen onklaar, dan weer kregen die van Amsterdam het verwijt te horen, dat zij de hellingen, waarlangs de schepen afgleden, verwaarloosden. Over en weer moesten boeten betaald worden, men maakte elkander het leven onaangenaam en berokkende, door den feilen naijver schade aan het gemeenschappelijke belang. De oplossing van de eeuwenoude moeilijkheden tussen de Haarlemmers en de Amsterdammers, onder de bemiddelende leiding van prins Maurits, toonde het brede inzicht van Burgemeester Hooft, die, doelbewust strevende naar een provinciale gemeenschap, waarin de stedelijke overheden zich zouden voegen naar het belang van allen, in eigen kring aandrong op slechting van den ouden wrok tegen Haarlem, maar naar buiten optrad als de moedige, vasthoudende en berekende verdediger van de belangen der stad, die hij trouw gezworen had.