Twaalf burgemeesters, 500 jaar Amsterdam (met Fred. Thomas)

CORNELIS PIETERSZOON HOOFT 85

noodzaak van het dagelijks leven verdiepte zich in den geest van Cornelis Pieterszoon Hooft tot een levensbeschouwing, die hij, als het nodig werd, niet aarzelde te verdedigen tegen den haat en onverstand zijner stadgenoten.

*

In het jaar 1597 had het stadsbestuur zich bezig te houden met een ernstige zaak van geloofsvervolging.

Een fluweelwerker Goossen Michielszoon Vogelzang van Buu-ren, was uit Engeland teruggekomen en had in Amsterdam leerstellingen verspreid, die den tegenstand van vele predikanten en schepenen gaande maakten. Goossen Vogelzang was een wonderlijke man, één van de vele gelovigen uit zijn tijd, die, dank zij de boekdrukkunst, zich op eigen gelegenheid een grote hoeveelheid kennis hadden kunnen verwerven, zonder nochtans in staat te zijn het verworvene te ordenen en vrij te houden van woekeringen. In zijn jeugd had hij enige jaren de Latijnse school bezocht, maar de studie van die taal had hij niet kunnen voleindigen, wijl hij ambachtsman moest worden. Terwijl hij echter zijn aanöacht beoefende, leerde hij zichzelf ijverig alles wat hem nog aan de kennis van het Latijn ontbrak. Later leerde hij Grieks en weer later ook Hebreeuws. Naar zijn eigen getuigenissen had niemand hem den twijfel aan zijn oorspronkelijk geloof bijgebracht; die twijfel was ontstaan, toen hij nadacht over alles wat hij geleerd en gezien had in de wereld, want voor zijn ambacht was hij in Geneve geweest, in Duitsland en in Engeland. Zoals velen in dien tijd had de zucht om te getuigen hem gedreven tot het schrijven van een boekje ,,Het licht der waarheid", waarin hij zijn leerstellingen verkondigde; op straat en in bijeenkomsten predikte hij zijn nieuwe geloof.

De Kerkeraad verlangde van Burgemeesteren, dat zij Goossen Vogelzang de verdere verbreiding van zijn beginselen zouden verbieden en zo deze weigerde zodanig bevel te gehoorzamen,