Alsof je niet begreep, dat ik het vreemd vond en onaangenaam. Het begrijpen — ook zonder woorden — was er niet meer tussen ons en tenslotte is dat toch veel, misschien alles. Jij vond het gewoon, omdat je meer was meegegroeid. In elk geval had je er de verontschuldiging voor, wat misschien hetzelfde is.
Begrijp me asjeblieft niet verkeerd, Han. Ik moraliseer niet. Ik speel niet voor de gekrenkte deugd of zoiets. Ik tracht alleen een verklaring te vinden, want die is er toch. Ik zal zeker ook niet beweren, dat dit, wat ons overkomt, nieuw is, maar wat heb ik daarmee te maken? Voor ons, voor mij is het nieuw en dat is het alleen wat mij aangaat.
Ik heb wel eens gelezen, dat iemand plotseling kan ontdekken, dat hij oud geworden is. Zo maar zonder enige overgang. Zo heb ik plotseling ontdekt, dat ik uit de tijd was. Niet oud maar verouderd. Jij zag de dingen scherper, beter. Je hebt ze altijd beter gezien dan ik, maar vroeger kon ik me aanpassen, omdat ik bij jou hoorde en omdat we dat allebei wisten. Nu niet meer en zo gingen we steeds verder van elkaar. Vroeger kon je gezegd hebben: Je bent een grote stommeling! Je snapt er weer niets van en ik zou geknikt en gelachen hebben. Nu niet! Je zei het niet, maar als je het wel gedaan had, zou ik waarschijnlijk zijn gaan huilen.
Zijn de verhoudingen in het huwelijk veranderd? heb ik wel eens gedacht, als ik een man zag, die geamuseerd toekeek als zijn vrouw flirtte en meer dan dat? Ik geloof het niet. Toen ik nog een jong meisje was, liepen de getrouwde paren in de verveelde Zondag-middagwandeling net zo zwijgzaam en leeggepraat als nu. De emoties vergroeien natuurlijk. De hartstocht gaat voorbij en wat blijft er dan? We hebben het er vaak over gehad, Han, vroeger en we wisten het: er was iets gebleven. En dat andere was toch ook nooit helemaal verdwenen.
Ik heb vaak naar jonge mensen gekeken de laatste