De fakir van de Prinsengracht

weet je tegelijkertijd dat je er nooit gewoon over zou kunnen spreken. Zelfs niet met iemand, die je heel lief is.

Het is zo gegroeid, Han en daarom valt er niets te verwijten. Ik heb vroeger veel gebeden. Later niet meer, want ik ben gaan twijfelen. Ik geloof in God net als jij maar niet in de God, zoals de mensen die voor zich gemaakt hebben. Die is te menselijk, te gevoelig voor vleierij en dat kan God nooit zijn. Moest ik hem vertellen van onze zorgen en verdrietigheden? Hij zou alles geweten hebben zonder dat ik het zei.

Ik weet niet wat er in dit alles van mijzelf is en wat van jou. Ik heb zo veel naar jou geluisterd, dat ik vaak niet meer geweten heb of ik in werkelijkheid nog wel bestond. Misschien was dat de ware eenheid. In elk geval was het goed, dacht ik. Ik ben er tevreden mee geweest en vaak blij en gelukkig.

In de oorlog, toen jij weg was, heb ik vaak gedacht: als we weer bij elkaar zijn, zal alles goed zijn! We zullen de fouten, die we vroeger gemaakt hebben niet meer maken en toen heb ik vaak gebeden: Lieve God, laat hem terugkomen. Je bent gekomen en het was goed, al was je anders. Want we waren anders geworden. Ik kende je weer al was je niet die van vroeger. Je was nerveuzer, onrustiger. Vroeger kon je thuis blij zijn, alleen omdat je thuis was, nu was je gejaagd en het was duidelijk, dat je iets zocht, dat je niet kon vinden. Ik heb wel eens gedacht, dat je alleen maar wilde inhalen wat je al die jaren had gemist, maar dat was het niet. Tenminste niet alleen. Je praatte niet meer zo met me uit als vroeger en soms dacht ik, dat je naar me keek alsof ik een vreemde was, die je critisch opnam. Dat zal wel niet waar zijn, maar het was iets, dat me pijn deed, ook al kon ik het begrijpen.

We zochten onze vroegere vrienden en kennissen weer en ze waren ook veranderd. Enkele waren gescheiden en andere stonden op het punt om van elkaar