De fakir van de Prinsengracht

Johan had zijn eerste feuilleton over „De fakir op de Prinsengracht” geschreven. De proef was ervan getrokken. Ze lag op zijn bureau. De machinezetter had gegrinnikt: — Moord, meneer! Dat vreten ze, maar maak u geen illusies. Leren doen ze d’r niks van!

Het was een symptoom: de zetter las! Gemeenlijk zagen de typografen alleen de woorden, de letters. De zinnen of liever de zin speelde nooit mee. Alleen als het „wat was!” en dit was blijkbaar iets. Zoals bij het toneel de spelers en de regisseur bij de generale repetitie op de toneelknechts letten, zo peilde hij de stemming van de mensen op de machinezetterij. Als het technisch personeel van de schouwburg bij de generale repetitie tussen de coulissen bleef hangen om mee te luisteren en te kijken, ook dan als het niets te doen had, als de zetter de copie meelas en zijn oordeel zei, dan „was het wat!”

De koperen letters van de zetmachine waren niet zó maar in de regel gevallen. De copie sprak. Ook in het lood. Johan knikte. Inderdaad: Moord! Op zijn Mo-kums! Hij zag de proef de ronde doen en de opmaker had er al met hem over gesproken. Het moest opvallend gebracht worden. De kop moest spreken natuurlijk en liefst in een aparte letter gezet.

—    Verdomme, zei die: we maken er wat moois van, meneer!

Johan ging terug naar zijn kamer.

De chef Binnenland kwam bij hem binnen.

—    ’k Wou je voorstellen die feuilletons in de eigenlijke krant te zetten, zei hij. Ik bedoel niet als feuille-tonstuff maar in het nieuws. Ik geloof dat het dan meer doet.

Johan dacht er even over. Hij vulde gewoonlijk de