De fakir van de Prinsengracht

ontkomt aan het feit, dat hij zichzelf ziet als het middelpunt van de kring, die bepaald wordt door zijn geestelijke horizon, maar van de een is die horizon zo dichtbij, dat hij geen gelegenheid krijgt om ook maar heel even in de nabije verte te kijken en van de ander is hij zóver verwijderd, dat hij geen afstanden meer kan onderscheiden. De wereld is gek, meneer en ze blijft dat, ook als u het niet met me eens is. De oorlog, die wij achter de rug hebben, zal gevolgd worden door een andere en ik heb geprobeerd de mensen, die ik gekend heb, op het gevaar opmerkzaam te maken, maar ik heb niemand ontmoet, die wilde luisteren. Het fascisme neemt hand over hand toe en de mensen zien het niet. Ze menen, dat ze de vrijheid tegemoet lopen en ze weten niet, dat ze elke dag smeden aan de ketenen, die hen vaster zullen binden. Ik heb gevochten tegen de slavernij en ik heb de strijd verloren. Ik ben weggegaan en nu heet ik gek!

—    Ik begrijp u niet helemaal, geloof ik, zei Huib en de man knikte.

—    Dat zal wel niet, meneer. Dat heb ik ook geen ogenblik verwacht, zei hij maar zijn toon was rustig en niet in het minst provocerend. Daarom ben ik gek. Dat is immers door alle eemyen zo geweest; de mens, die niet begrepen werd en toch volhield, heette gek. Daarmee beschermen zij zich, die niet begrijpen en die bescherming is niet eens de slechtste, dat moet ik toegeven.

—    Maar wat zou je dan willen? vroeg Matje.

—    Ik zou willen dat de mensen het gevaar konden onderscheiden. Als zij dat konden, zouden ze er vanzelf tegen gaan vechten. Het is de verdwazing van na de oorlog, meneer. Ik mag het zeggen: ik heb geofferd. Ik had een goede betrekking en ik woonde met mijn vrouw en mijn kinderen in een net huis in een keurige buurt en ik heb alles in de steek gelaten. In miin be-trekking had ik elke dag ruzie, omdat mijn chefs mij niet begrepen. Ik was ambtenaar. Architect ben ik