De fakir van de Prinsengracht

Ze stroopte haar mouw op en Matje knikte: Aus-wiez, ik zie.

—    Vijf kampen. Auswicz ook, maar dat is het niet. Zeventien keer hebben ze me gekeurd. Voor de gaskamer. Zeventien keer ben ik erdoor gekomen, maar toen ik terugkwam, was ik gek. Er is geen ander woord voor. Nu ben ik genezen. Het was een shock en ze hebben daar tegenwoordig de middelen voor. Elec-trisch gaat dat.

Ik wou iets anders zeggen. Ik praat over mijzelf en dat is het niet. Ik heb eert kind, een jongen. Hij is nu tien jaar. Toen wij onderdoken in 1942 was hij al langer dan een jaar van ons weg. Ergens in Limburg. Op een boerderij. Bij beste mensen, dat zeg ik u er dadelijk bij en zij hebben geen schuld.. Ik ben ze altijd dankbaar geweest en ik zal dat blijven. Dat moet u goed weten, want daar gaat het niet om.

Matje knikte en wachtte.

—    Ik zal het u precies zeggen. De mensen waar mij n jongen thuis was, zijn Katholiek en ze zien de dingen zoals ze ze zien. In elk geval zijn ze eerlijk en ze hebben hem verzorgd, zoals ik het niet beter kon wensen. Hij is van ze gaan houden en hij gaat er nog elke vacantie heen, want zij houden ook van hem. Dat is het juist wat het zo moeilijk maakt, omdat er niets achter zit van gemeenheid of zo.

Kijk, ze hebben met hem over de joden gepraat en zij zien dat op hun manier. Voor hem zijn joden

^iets...... Ik weet niet precies hoe ik het zeggen moet,

maar ze hebben hem gezegd, dat het niet goed is een jood te zijn en dat je daar vanaf moet, begrijpt u wel?

Mattheus knikte weer.

—■ En ze hebben gezegd, ging de vrouw verder, dat dat best kon. Dat hij zich moest geven aan de dienst van de Here Jezus, dat hij priester moest worden en dat daarmee alles opgelost zou zijn. Hij heeft dat ingezogen, zou ik haast zeggen en de angst en de af keer van het jood-zijn ook. Ik ben helemaal niet joods in de