Joodse traditie als permanent leren

267.

um den Gefühlston zu tun, den ja jeder auch heraus hört . . . '. ^ Het leerhuis is het gemeenschapshuis van de lerende gemeenschap. Het 'Neues Lernen' is zowel traditioneel als persoonlijk als sociaal en dat geldt in deze studie zowel voor 'leren' als voor 'permanent leren'.

b. PL-hermeneutiek en PL-heuristiek.

De 43 bovengenoemde stellingen zijn geen gedragsregels, maar denkbeelden over of relevant voor PL en vormen samengenomen een PL-hermeneutiek. ^

Uit de deelstellingen 3c en 4a van hoofdstuk III. 5 zijn op eenvoudige wijze vijf gedragsregels voor de individuele leerling af te leiden, die samengenomen een PL-heuristiek vormen, namelijk:

(1) leer steeds,

(2) herhaal,

(3) leer individueel en collectief,

(4) leer door in de praktijk te brengen,

(5) plan het eigen leren.

Onder punt a merkte ik al op dat deze studie erop gericht is de 43 stellingen communicatief gezag te geven. Hoe staat het nu met het communicatief gezag van deze stellingen als de inleidende zinnen van de hoofdstukken I. 3, II. 3 en III. 5 weggelaten worden? Het gaat hier om de zinnen:

■-■'•- 'De hoofdlijnen van de in I. 1 en I. 2 ontwikkelde gedachten over traditie en gezag zijn aldus in enige stellingen kort te formuleren' (zie 1.3),

- 'De hoofdlijnen van het joodse wereld- en

mensbeeld, zoals in II. 1 en II. 2 ontwikkeld, zijn aldus in enige stellingen kort te formuleren' (zie II. 3), *— 'De hoofdlijnen van de joodse traditie als leerproces, zoals in III. 1-4 ontwikkeld, zijn aldus in enige stellingen kort te formuleren'(zie III. 5). De onderstrepingen in de drie geciteerde zinnen heb ik toegevoegd. De vraag is nu: Hebben deze stellingen ook buiten de joodse en met haar verwante (althans niet-vijandige) tradities communicatief ge