Joodse traditie als permanent leren

163.

Het overbruggen van de kloof tussen de leer en het leven.

Het menselijk handelen is niet alleen de vrucht van het menselijk

weten, maar kan dit weten ook veroorzaken en beïnvloeden. Van wat

de mens doet, kan hij ook leren. Ook de daad kan onderwijzen**^

en uitwendige handelingen kunnen innerlijke veranderingen teweeg

brengen en leereffecten tot gevolg hebben:

'Through outward actions, which are under his

117

control, he can affect his inner self'. De enige manier om de kloof tussen de leer en het leven te overbruggen is de leer in het leven te beproeven en beide op elkaar af te stemmen:

'♦ . . his deeds be consistent with his words, as they

said: "Pleasant are the words that emanate from

118

the mouth of one who practices them", and it was to this subject that he ((Simon, de zoon van Rabban Gamliël)) referred when he said. "The expounding is not the fundamental point, but the

► • ,, 119,120 practice" '

Noch de leer, noch het leven moeten bij deze afstemming als onveranderlijke grootheden opgevat worden: er is geen leer die geen aanpassingen behoeft en er is geen leven, dat maar op één manier geleefd levenswaard is. Dit geldt voor elke leer en elk leven. In de Torah worden de leer en het leven op elkaar afgestemd door beide steeds weer te analyseren. Pas door het geleerde in de praktijk te brengen (studieregel 4) ontdekt de leerling wat het geleerde betekent of althans kan betekenen en wat de relatie tussen de leer en het leven is of althans kan zijn:

'Man is affected by all his actions; his heart and all his thoughts follow the deeds which he does, whether good or bad. Though one be altogether wicked at heart and all his inclinations be always evil, if he makes a valiant effort to continually study the Torah and follow its commandments, even if not out of pure motives, he will in course of time incline toward the good, and, despite his engaging in religious pursuits out of impure motives, he will come to follow them for their