Joodse traditie als permanent leren

120.

every man with the seal of the first man, yet not one of then: < like his fellow'.

De verschillen die er tussen individuele personen, groepen menser en volkeren bestaan, doen niets af aan de fundamentele gelijkwaardigheid van alle mensen:

'A single man was created for the sake of peace among mankind that none should say to his

1 7

fellow, 'My fatherr was greater than thy father'. Ondanks de nie. t ie loochenen intellectuele en fysieke verschillen, die er tussen mensen bestaan,

' . . . for just as "men's faces differ one from the other" whether they like it or not, so

18

"men in their thoughts differ from one another"

1 9

whether they want to or not', zijn alle mensen gelijkwaardig omdat een ieder geschapen is naar het beeld van God. De gelijkwaardigheid van alle mensen reikt uit boven de bestaande ongelijkheid tussen twee willekeurige mensen en leidt ertoe aan elk mens een menselijke waardigheid toe te kennen, oi' hij nu een heilige is of een misdadiger. Immers: ieder mens heeft iets of in ieder mens is iets dat op God lijkt. Een ieder die een ander of zichzelf vernedert, ontkent daarmee de menselijke waardigheid van die ander of zichzelf.

De verplichtingen van een mens gaan echter verder dan het niet met voeten treden van de menselijke waardigheid, alhoewel dit - zelfs in de hier gebruikte negatieve formulering - al moeilijk genoeg is. Over ( 1 e belangrijkste van deze verder gaande verplichtingen, die evenals het beginsel van 'de menselijke waardigheid' ook uit de opvatting voortvloeit (of althans gedacht kan worden uit die opvatting voort te vloeien) dat alle mensen gelijkwaardig zijn, gaat de rest van deze paragraaf.

liet gaat hier om de verplichting (de gedragsregel) van de naasten-

K^lde:

'En je zuil je naaste liefhebben als

f< ²⁰ } e z e 1 f .

'Als jezelf' betekent hier: hij (je naaste) die op je lijkt, zowel in het goede als in het slechte: