De huidige situatie van het Joodse volk

te maken? Voor ieder die de Joodse centra bezoekt, wordt het duidelijk dat het antwoord op deze vragen niet kan worden uitgesteld. De assimilatie neemt overal toe, waar de Joodse centra klein zijn en verloren gaan in de omgeving. Het is een illusie te menen dat Joods leven in Zweden kans heeft op ontwikkeling. Ik heb niet gesproken over de toestand van het Joodse volk in West-Europa. De kleinere gemeenschappen kunnen zich maar beperkte tijd handhaven. Gebrek aan leiders en leraren is fnuikend. De Joden vormen een numeriek te geringe groep om een eigen cultureel leven te blijven ontwikkelen. De jeugd heeft de keus tussen emigratie naar een sterker Joods centrum of naar Israël — of assimilatie. Daar waar een sterke traditie leeft, de gemeenschap nog een ongeschonden voortzetting van vroegere generatie vormt (Zwitserland), kan het centrum blijven voortbestaan, op de wijze als de kleine Joodse gemeenschap in Nederland voor de oorlog. Daar waar die traditie ontbreekt (Nederland, België, het naoorlogse Frankrijk) is een ontwikkeling als hierboven aangegeven te verwachten.

Het probleem van de Joden, die als Joden ondergaan in de Sovjet-Unie en zijn satellietstaten, werd reeds besproken. In de satellietstaten werd aanvankelijk Joods autonoom cul-tureel-politiek leven aangemoedigd. Hoe langer

86