De huidige situatie van het Joodse volk

deze mogelijkheid nagenoeg uitgesloten. Maar velen wonen er nu in Israël, die vroeger van Zionisme en van een Joodse staat niets wilden weten, en die door de nood gedwongen erheen te gaan, een nieuwe mogelijkheid om te leven hebben gevonden. Vervolging is niet het laatste woord meer in het woordenboek der Joden. Een woord dat altijd in de dromen er op volgde, is nu tot het levende antwoord op vervolging geworden. Dat woord is: terugkeer. Men kan op verschillende wijze denken over de toekomstmogelijkheden welke er bestaan voor het Joodse volk. Men kan echter geen mening uitspreken die niet uitgaat van de totale en volledige verandering, welke is opgetreden in Mei 1948 met de oprichting van de staat. Waar ter wereld ook Joden en niet-Joden spreken over deze toekomst, is het bestaande en het levende Israël altijd hun uitgangspunt. Of het geldt de mogelijkheid van de verbreiding van Joodse cultuur, de toekomst van de Joden in het galoeth, de opleiding van Joodse geestelijken in Amerika, het weer opnemen van het sinds 20 eeuwen afgebroken gesprek met de christengemeenten, Israël is het eerste woord. En dat niet omdat de Joodse geest op het ogenblik in Israël zijn grootste vertegenwoordiger vindt, noch omdat de Joodse bevolking van Israël het grootste Joodse reservoir op de wereld vormt, evenmin omdat de politieke kracht van Israël in de

76