Joods-autonome republiek Biro-Bidjan zijn ook niet controleerbaar. Het staat vast dat de Joodse bevolking afneemt en dat vele niet-Joden nu in Biro-Bidjan wonen. Wanneer men bedenkt dat nog in 1938 tijdens een vergadering in Amsterdam werd beweerd, dat de betekenis van Biro-Bidjan als Joods autonoom gebied, Palestina verre zou overtreffen, kan men nauwelijks een huivering onderdrukken.
Toekomst
Wat eens het lot der 10 stammen Israëls was, welke weg werden gevoerd door de Assyriërs en in afgelegen gebieden gekoloniseerd, dat is het lot van de zonen en dochteren van de numeriek op de tweede plaats komende groep van het Joodse volk, in de Sovjet-Unie. Als individuen zullen zij verder leven — als gemeenschap gaan zij onder.
Het spreekt vanzelf dat deze sombere profetie ten aanzien van de toekomst van het Joodse volk in de Sovjet-Unie gebaseerd is op de stand van zaken, zoals ik die vandaag zie. Zo onoverzichtelijk ieder vraagstuk is, dat verband houdt met de U.S.S.R., zo onberekenbaar is het ook. In sommige kringen houdt men rekening met een meer naar de rest van de wereld gerichte oriëntering van de Sovjet-Unie. Daardoor zou inderdaad de positie van de Joden, de bemiddelaars bij uitnemendheid, veranderen. Wanneer ooit de gesloten grenzen opengaan,
70