Het kleine land en zijn groote schoonheid

De kosten verbonden aan koopen of onteigening der noodige eenheden, zijn zelden veel hooger dan die, welke de koop van een strook dwars door akkers, welker overblijvende stukken vrijwel waardeloos zijn, zou vorderen. In werkelijkheid wordt een groot nieuw openbaar park geschapen, ter plaatse waar het gebruikt en gewaardeerd zal worden, meer'dan elders het geval zou wezen. Doch het groote voordeel, de voornaamste verdienste van den parkweg is niet zoozeer hierin gelegen, dat den weg een schoone omgeving wordt geschonken, doch in het gezegende terugdringen van bebouwing, mooie of leelijke, naar een op behoorlijken afstand van den weg gelegen lijn. Indien men New York via de voorstad Bronx verlaat, bevindt men zich onmiddellijk op een parkweg, die ver het land indringt door een gordel van grasland en boschjes, een heerlijken weg, langs welken geen huisje of hutje te zien is. Toch is de streek aan weerszijden dicht bevolkt; maar men bespeurt het niet. Elke zijweg leidt naar het dorp, dat gewoonlijk aardig genoeg is en uit zeer bekoorlijke landhuizen bestaat. Maar niemand zou zelfs de mooiste dezer willen zien langs den hoofdweg, in ruil voor de strooken bosch, de boomgroepen» de grasvelden, die zich daar nu bevinden.

Hoe noodig is het, in Europa dit voorbeeld te volgen en aldus verlost te raken van de ellendige lintbebouwing, een der ergste plagen van dezen tijd”.

Het zou ook in ons land noodig wezen. Want al heeft hier de lintbebouwing een ander karakter dan gewoonlijk in Engeland het geval is, omdat hier de tallooze garages en de gewoonlijk zeer leelijke bungalows ontbreken, zoo ontneemt zij toch den weg zijn karakter en onttrekt zij het landschap aan het oog dergenen, die zich op den weg bevinden.

Alom in den lande is de lintbebouwing in vollen gang. Het euvel neemt ontstellende afmetingen aan. Weldra zal men op onze wegen nergens meer „buiten” zijn en zal bij voorbeeld een Hagenaar even veel van de natuur kunnen genieten in de lanen van „Zorgvliet”, van „Marlot”, of van de wijk aan de Scheveningsche Boschjes, als in het hart van Brabant, Gelderland of Utrecht — wellicht meer, want er is en blijft daar meer natuurschoon ongerept, dan in de streken waar de lintbebouwing overheerscht.

Ook hier te lande is het de onveranderlijke gewoonte, voor den aanleg van een weg niet meer aan te koopen of te onteigenen dan een strook ten dienste van rijbaan, rijwiel-, eventueel ook wandelpaden, en bermen. De weg wordt gemaakt;

188