Het kleine land en zijn groote schoonheid

geprezen werd, rees de gedachte aan de aanslagen, die er op worden beraamd en gepleegd, en dan kon de strijdkreet niet weerhouden, de strijdlust niet ingetoomd worden. Misschien zullen sommigen dit als de fout van het boek beschouwen, doch talrijker zullen ongetwijfeld degenen zijn, die daarin zijn voornaamste, laat het wezen zijn eenige verdienste zien. Want platonische bewondering is waardeloos. Beteekenis heeft slechts de gloeiende liefde, die niet dulden kan, dat haar voorwerp beleedigd wordt en zich, als dit geschiedt, uit in hevig verzet, in niets ontzienden, toomeloozen strijd tegen schennis en schenner.

Het is verwonderlijk, hoe betrekkelijk klein het aantal Nederlanders is, van zulke liefde voor de schoonheid des vaderlands bezield, al is het in dit opzicht ongetwijfeld sedert eenige jaren beter geworden, dan het te voren is geweest. Victor de Stuers en Jan Veth — eere zij hunner nagedachtenis — hebben den stoot gegeven tot de bescherming en het behoud van geschiedkundige en architectonische monumenten. Dr. Jac. P. Thijsse en E. Heimans — ook hij zij eerbiedig herdacht — wekten liefde tot de levende natuur en de eerste legde, met Mr. P. G. van Tienhoven, den grondslag voor de beweging tot behoud van natuurmonumenten, verwezenlijkt in de vereeniging, die dit streven in haar naam en daden heeft belichaamd. In plaatselijke besturen en in de Staten-Generaal werd op bescherming der schoonheid van stad en land aangedrongen en de Overheid aldus aangezet tot handelend optreden. De dagbladpers begon langzamerhand belangstelling voor deze dingen aan den dag te leggen en daardoor ook bij anderen op te wekken. Aldus nam het aantal actieve strijders en hetgeen men in de wereld van de sport „supporters” noemt geleidelijk toe en zoo is thans de bestrijding van het vandalisme en de handhaving van ’s lands kostelijkste bezit veel algemeener en doeltreffender geworden, dan de pioniers nog slechts weinige jaren geleden durfden te hopen.

Maar dit alles is betrekkelijk. Het aantal actieve en passieve kampioenen voor natuur en schoonheid is nog steeds gering. Verreweg de meeste landgenooten schijnen niet te begrijpen wat op het spel staat, schijnen blind te zijn voor het onmiskenbare feit, dat onafgebroken waakzaamheid en onvervaard optreden noodig zijn, om te verhoeden, dat natuur en schoonheid in ons land uitgeroeid worden.

Niet weinig talrijk zijn degenen, wier geestelijke behoeften door literatuur, muziek of beeldende kunst bevredigd worden,

108