Het kleine land en zijn groote schoonheid

gebouwd, afgraving en cementfabricage namen een aanvang. Thans verrijzen daar geweldige schoorsteenen. Voor de helft is de berg reeds verdwenen en binnen weinige jaren zal de rest wel den zelfden weg zijn gegaan. Wat zal er daarna gebeuren? Zal de cementmaatschappij liquideeren of zal zij pogen zich meester te maken van andere Zuid-Limburgsche heuvelen, om ze het lot van den St. Pietersberg te doen ondergaan? Want vele heuvelen van dit gewest, indien niet alle, zijn geschikt om in den cement-molen te worden gestopt. Zullen zij er in verdwijnen? Dat er de hand naar zal worden uitgestoken, is nagenoeg zeker. Wat zal de Overheid, wat zal de Regeering dan doen? Zal zij de heerlijke Limburgsche heuvels uitleveren, het prachtige oord prijsgeven aan vernietiging, het laten herscheppen in een troostelooze kalkvlakte, in een Nederlandsch Arizona?

Niet alleen dit gevaar heeft Zuid-Limburg te duchten. Dreigender nog is de industrialisatie van het gewest. De steenkolenmijnen zijn er tijdens en na den wereldoorlog tot groote ontwikkeling gekomen; waar zulke mijnen zijn, vestigen zich industrieën en dit is hier dan ook bezig te geschieden. Heerlen, betrekkelijk weinige jaren geleden een bescheiden plaatsje, is thans een vrij groote en niet zeer fraaie stad. Vele dorpen, in het mijngebied gelegen, voorheen van bescheiden schoonheid, zijn gegroeid en vergroeid tot vormlooze en van alle oude schoonheid beroofde vlekken. Men maakt het hier te lande niet zoo erg als bij voorbeeld in Engeland, waar de nijverheid geheele provinciën, eertijds vol schoonheid, in afgrijselijke streken heeft veranderd en nog in onzen tijd het prachtige Forest of Dean, na er steenkolen te hebben ontdekt, voor een aanzienlijk gedeelte in een zwarte wildernis heeft herschapen. Men heeft hier meer eerbied voor de natuur en ook doet men wel zijn best, om van de nieuwe dorpen en dorpswijken iets redelijks te maken. Maar als de industrialisatie voortgaat, dan zal er op den duur van de schoonheid van Zuid-Limburg weinig overblijven. Het Juliana-Kanaal zal deze zeer te duchten verwording stellig bevorderen. Het kanaal zelf richt reeds onheil aan. Zoo maakt het een einde aan een van de bekoor-lijkste plekjes, niet alleen van Limburg, doch van het geheele land, aan Geulle. Doch het ergste is wel, dat het kanaal de uitbreiding der nijverheid in deze streken zal bevorderen en aldus zal medewerken tot den ondergang, althans tot ernstige benadeeling van de schoonheid van Nederlands voornaamste heuvelen-gebied.

97