Het kleine land en zijn groote schoonheid

geraamd had — aan de droogmakerij ten koste te leggen. De nieuwe Zuiderzee-polders zullen slechts voor betrekkelijk korten tijd in de behoefte aan land kunnen voorzien. De toenemende overbevolking stelt eischen, aan welke niet kan worden voldaan. Wat baat kan dan het verhoudingsgewijs luttele aantal hectaren brengen, dat met droogmaking van eenige plassen verkregen kan worden? Is het gerechtvaardigd, aan een zoo volslagen onvoldoende voorziening in bestaande behoeften, natuur en schoonheid, den luister des lands, heerlijke gelegenheden voor de beste sport, onuitputtelijke bronnen van gezondheid en levenslust op te offeren? Het is dwaasheid, misdadige dwaasheid — zooals het dwaasheid is, om, zooals te Franeker is geschied, prachtige oude bolwerken af te graven, of, zooals te Harlingen en elders werd beraamd, fraaie oude grachtjes te dempen, om gedurende eenige weken een handvol werkloozen nutteloozen en rampzaligen arbeid te laten verrichten — zooals het een misdaad is, om heerlijke, frissche, tintelende plassen te herscheppen in stinkende, afschuwelijke stortplaatsen van het vuil der groote steden. Het maatschappelijk euvel der werkloosheid kan niet verwijderd, zelfs niet bestreden worden met dergelijke lapmiddeltjes, die herinneren aan de Engelsche oude juffrouw, die, bij gelegenheid van een springvloed, poogde met een dweil den Antlantischen Oceaan buiten haar aan de kust gelegen woning te houden. Maatregelen van geheel anderen aard en op geheel ander gebied, zijn noodig om de werkloosheid met vrucht te bekampen. Hoe aan de noodlottige invloeden der overbevolking het hoofd moet geboden worden, het is een zeer ingewikkeld vraagstuk, welks oplossing met de grootste moeilijkheden gepaard zal gaan; het is hier niet de plaats, om het te behandelen; maar dit eene kan er wel van gezegd worden, dat het verschaffen van eenige honderdtallen hectaren land door het droogmaken van plassen, niet is het richten van een kanon op een mug, doch het uitzenden van een mug ter verovering van een batterij houwitsers. Vernietiging van een der voornaamste bestanddeelen van de schoonheid des lands, verjaging van de natuur en hare in het wild levende schepselen, ten behoeve van dergelijke maatschappelijke kwakzalverijen, zou dan ook een onvergefelijk misdrijf wezen. Het te doen, ten einde een stuk of wat gemeentebesturen in staat te stellen eenig gemeentegeld te besparen door afschaffing van vuilverbranding of verwijdering van vuil op andere wijze, er zijn geen woorden te vinden om zulk een wandaad naar den aard te omschrijven

84