Amsterdam, die groote stad

Op het gedeelte, dat voorheen de Pijpenmarkt werd genoemd, stond het oude en staat het nieuwe gebouw van het Algemeen Handelsblad. Daar tegenover het moderne gebouw van De Telegraaf en iets verder dat van De Courant (zijnde het oude clubgebouw Concordia, later bureau van het sinds lang opgeheven Nieuwsblad voor Nederland). De Nieuwe Rotterdamsche Courant en De Maasbode hebben op den N.Z. Voorburgwal hunne bijkantoren. De Standaard en De Tijd hebben er hunne kantoren en drukkerijen. Het Volk zetelt in een ultra-modern gebouw aan het Hekelveld, doch ziet op den Voorburgwal uit. De Haagsche Post heeft een succursale op den ouden Burgwal, die voorts ettelijke pers- en advertentiebureaux gastvrijheid verleent. Er is ook nog de oude drukkerij-Spin, waar lange j aren het Handelsblad werd gedrukt. Voorheen had ook Reuter hier zijn bureau, doch dit is opgegaan in het Algemeen Nederlandsch Persbureau, dat evenwel niet op den kranten-burgwal doch op de Heerengracht gevestigd is; het Persbureau Vaz Dias, dat er ten deele mede is samengesmolten, was en is daar trouwens ook niet, doch zetelt op het Singel, toch vlak in de buurt. Leveranciers van scheeps-victualiën, bakkers van scheepsbeschuit, handelaars in navigatie-instrumenten en scheepsbenoodigdheden, zeilenmakers enz., vond men eertijds nog talrijk, thans in geringere mate, op Prins Hendrikkade, Geldersche kade, Oude Waal enz. Maar van een concentratie als die van de diamanten, de kranten en de tabak, kon toch ni et worden gesproken.

De scheepsbouw werd in het verleden vrijwel uitsluitend op de (oostelijke) Eilanden uitgeoefend. Daar waren in het verleden de werven van de Oost-Indische Compagnie, van de Admiraliteit van Amsterdam, later Landswerf. Daar waren ook vele particuliere werven. Later werden er stoomschepen gebouwd. De Nederlandsche Scheepsbouw-Maatschappij was er eveneens gevestigd. Thans is van dit alles weinig meer over. Slechts enkele werven, waar kleine vaartuigen worden gebouwd, zijn nog op de Eilanden te vinden. De groote liggen thans aan den overkant van het IJ.

Verkooplokalen. Wijkmeester Meijer deelt ons aangaande deze instellingen het volgende mede:

„Om den Handel te bevorderen zijn er in deze stad veele Verkoopplaatsen, als

1. In het Oude Zijds Heerelogement van Huizen, Effecten en Meubelen.

2. In de Brakke Grond, van Koffy, Thee, Suiker, Rijst, Tabak, Manufacturen en andere koopwaren.

3. In de Zwaan van Houtwaren.

290