Amsterdam, die groote stad

porten, zijn van tijd gemaakt; komen er veranderingen in dezelve of in het vertrek en de aankomst der Brieven, dan word het zelve aan het Postkantoor aangeplakt.”

Van der Vijver deelt mede, dat aan het Postkantoor ook lijsten werden gehangen, „vermeldende de ingekomen en uitgezeilde schepen in Texel en het Vlie” — d. i. de toenmalige zeeweg van en naar Amsterdam. Het Rijk kocht in 1748, toen het de brievenmalen monopoliseerde, van de Stad eenige gebouwen op den N. Z. Voorburgwal en vestigde daar het Generaal (later Koninklijk) Postkantoor. Het werd een tiental j aren later vergroot en zoo bleef het, tot het ongeveer veertig jaren geleden werd afgebroken, om, met een aantal belendende en eveneens geamoveerde huizen aan Voorburgwal en Spuistraat, plaats te maken voor het tegenwoordige hoofd-post- en telegraafkantoor. Geruimen tijd waren er alle diensten in vereenigd. Doch de groei der bevolking, de invoering van den cheque- en girodienst en van het betalen van belasting aan de loketten, deden het daarvoor te klein worden. Derhalve werd tusschen Raadhuisstraat en Paleisstraat een nieuw (en leelijk) gebouw gezet, waarin het Rijksgeldkantoor werd gevestigd. De geheele verzendingsdienst werd overgebracht naar het gebouw naast het Centraal Station, waar te voren de postpakkettendienst was gevestigd. Bovendien werd de stad verdeeld in vijf groote postwijken, die elk een eigen centraal kantoor hebben — een stelsel, dat in vele groote buitenlandsche steden sinds lang werd toegepast. In de Engelsche groote steden kent men reeds zeer geruimen tijd de poststations, gevestigd in boek-, sigaren-, kruideniers-en andere winkels. Dit werd hier in den jonsten tijd nagevolgd, zij het ook op betrekkelijk kleine schaal. Van der Vijver schrijft: „Tot gemak der ingezetenen vindt men allerwegen door de Stad brievenbussen, die van wege het Generale Postkantoor op bepaalde uren geledigd, en naar alle oorden der wereld verzonden worden.” Hij bedoelt het goed, doch zegt het verkeerd, want niet de brievenbussen, doch de brieven worden naar alle oorden verzonden. De vaste brievenbussen zijn er nog altijd. Maar er zijn thans ook ambulante. Sedert eenige jaren zijn aan alle tramwagens, die het Centraal Station passeeren of tot eindpunt hebben, brievenbussen bevestigd. Aan alle halten kan men er brieven inwerpen. Op het Stationsplein zijn kwieke jongens aanwezig, die de bussen ledigen en den inhoud overbrengen naar het nabij gelegen verzendingskantoor, zoodat op deze wijze een zeer vlugge expeditie wordt verkregen.

Het brievenvervoer naar en van het buitenland geschiedt thans in de meeste gevallen met tot vóór korten tijd ongedroomde snelheid, door

229