Amsterdam, die groote stad

de deftigen onder hen zochten de genoegens van het koffiehuisleven met en onder elkander in sociëteiten. Hildebrand maakt in zijn Camera Obscura gewag van twee zulke instellingen:

„...maar ik wenschte hem... op een dolprettig diné aan den Berebijt, met drie leden van De Munt en zeven van Doctrina, waar men elkander alier-geestigst met het wederzijds ophemelen der beide sociëteiten plagen k )n, tot groote bemoeilijking van den elfden man, die lid van beiden was, en den Doctrinisten wel gelijk wilde geven, omdat ze de meerderheid hadden, maar den Munters niet afvallen, omdat ze de grootsteheeren warei i.” De Munt was gevestigd in het tegen den Munttoren gebouwde huis (niet dat, hetwelk er thans staat); zij is sinds lang ontbonden.

Doctrina et Amicitia, gesticht even voor, of in den Franschen tijd, zetelde in een oud, deftig gebouw in de Kalverstraat bij den Dam. Deze sociëteit werd eenige jaren geleden vereenigd met de Groote Club, huizende in e en groot gebouw, Kalverstraat hoek Dam. Zij heeft o.a. dit gemeen niet de beroemde Londensche clubs, dat zij voor hare leden woon- en logeergelegenheid bezit.

Op den hoek daartegenover bevond zich de sociëteit Zeemanskoop, welks gevel werd bekroond door een volledig opgetuigd fregat in miniatuur. Het werd met de belendende perceelen gesloopt, om plaats te maken voor een confectie-magazijn, dat den Dam evenzeer ontsiert, als wat er verder in de laatste jaren werd gebouwd.

Een in architectonisch opzicht er op gelijkend gebouw stond op het Spui hoek N.Z. Voorburgwal; de sociëteit Eensgezindheid, was er gevestigd. Toen zij ophield te bestaan, werd het gebouw geëxploiteerd voor vergaderings- en feestelijke doeleinden. Thans herbergt het een piano-magazijn.

In de Vondelstraat bevond zich de sociëteit De Hereeniging. Ook was het tegenwoordige feestgebouw Bellevue, Marnixstraat en Leidschekade, vroeger Maison Stroucken geheeten, te voren zetel eener sociëteit. Beide zijn sinds langs verdwenen en vergeten.

Eenige jaren geleden werd de Sociëteit Groot-Amsterdam opgericht. Zij betrok een verdieping in een nieuw kantoren-gebouw op het Rokin bij de Langebrugsteeg. Haar bestaan was zeer kortstondig.

Thans bezit Amsterdam nog slechts de reeds genoemde Groote Club, waarmede Doctrina is samengesmolten, en een Dames-Sociëteit, alsmede de Studenten-Sociëteit Mos Jungit Amicitia en eenige clublokalen van andere studenten-vereenigingen, en ten slotte een paar kleine sociëteiten, beide Onder Ons geheeten.

108