Joods huwelijks- en echtscheidingsrecht

OVERZICHT VAN HET JOODSE HUWELIJKS- EN ECHTSCHEIDINGSRECHT

Dit kan worden geconcludeerd uit de woorden van de Rambam in Hilch. Geroesjien 4:30:

"Een man die zijn vrouw een echtscheiding verleent, is verplicht haar onderhoud te verschaffen samen met elke andere bepaling in haar ketoeba totdat de echtscheidings-akte haar bereikt, enz."

En in de Magid Misjne¹ (evenals in de Kessef Misjne²,Hilch. Isjoet 18) wordt over dezelfde tekst de uitleg gegeven:

"Het is duidelijk dat zelfs in een geval waarin twijfel bestaat over de rechtsgeldigheid van een echtscheiding de echtgenoot verplicht is haar zolang als hij leeft te onderhouden, enz. Hieruit kunnen we concluderen dat zij niet het recht heeft betaling te verlangen van de andere bepalingen van haar ketoeba, aangezien haar echtscheiding van twijfelachtige rechtsgeldigheid is, enz. Toch lijkt wat onze meester hier schrijft te betekenen dat de man niet verplicht is deze andere bepalingen te betalen, want als dit anders was, had hij moeten zeggen dat dit zelfs geldt voor een geval waarin de echtscheiding van twijfelachtige rechtsgeldigheid is (waarin zij dus niet het recht heeft om betaling van de andere bepalingen van de ketoeba te verlangen), en dit is de opvatting die de voorkeur geniet. De man kan niet verplicht worden tenzij op grond van duidelijk bewijs, enz."

Wij mogen de vraag stellen waarom er verschil moet zijn tussen het verschaffen van onderhoud en de betaling van andere bepalingen van de ketoeba. Betrekt de Rambam immers niet de stelling (Hilch. Isjoet 12:4,17:19 en de Magid Misjne ad loc.) dat onderhoud ook een bepaling van de ketoeba is? Zo lijkt het duidelijk dat de onderhoudsverplichting in het geval van een echtscheiding van twijfelachtige rechtsgeldigheid niet voortvloeit uit de status van de vrouw, als echtgenote, maar een nieuwe verplichting is die voortkomt uit het feit dat zijn verzuim om haar een rechtsgeldige echtscheiding te verlenen haar belet te hertrouwen, en daarom hebben de Rabbijnen hem verplicht haar te onderhouden maar hem niet verplicht de andere bepalingen van de ketoeba te betalen.

Dit kan worden afgeleid uit de woorden van de Rambam, want in Hilch. Isjoet 18:25 schrijft hij:

180

¹  Commentaar op de Misjne Tora van Maimonides door Vidal Jom Tovvan Toledo.

²  Commentaar op een deel van de Misjne Tora door Yoseef Karo (auteur van de Sjoelchan Aroech), geschreven als aanvulling op de Magid Misjne.