Joods huwelijks- en echtscheidingsrecht

OVERZICHT VAN HET JOODSE HUWELIJKS- EN ECHTSCHEIDINGSRECHT

Er is een probleem indien het overlijden niet zeker is. Bijvoorbeeld ingeval van verdwijning of vermissing waarbij van de verdwenene of de vermiste taal noch teken wordt gehoord. Maar ook in die gevallen waarin het vrijwel zeker is dat de betrokkene is omgekomen, maar er geen getuige(n) is/zijn die dit kan bevestigen. Ik denk daarbij aan vlieg- of scheepsrampen en terroristenaanslagen zoals in september 2001 in New York. Maar ook in de recente geschiedenis, waarbij door deportaties miljoenen op drift werden gestuurd om massaal te worden vermoord. En van dit onvoorstelbare waren per individueel geval geen getuigen, omdat die ook werden vermoord.

Hoewel de eisen in de rabbijnse juridische literatuur met betrekking tot het aantal en de kwaliteit van de getuigen voor een overlijdensgeval uiterst mild zijn, blijven er toch gevallen over waarin geen getuige(n) bestaat(n).^3<5°

De textus classicus is³®¹

"Onze rabbijnen leerden: Als een man in het water valt, of dit nu wel of niet begrensd is, is het zijn vrouw verboden [te hertrouwen], volgens R. Meir. Maar de chagamiem [als hij in] het water [valt] dat [zichtbaar] begrensd is, dan is het zijn vrouw toegestaan [te hertrouwen], maar als het water [niet zichtbaar] begrensd is dan is het zijn vrouw verboden [te hertrouwen]. Wat moeten we verstaan onder [zichtbaar] begrensd? Abbaye antwoordde: [een gebied waarvan de grenzen] door een persoon die [aan de rand staat] kan worden overzien in alle richtingen"."

Eenzelfde juridische regeling is vermeld in de Sjoelchan Aroech³®².

Moet deze tekst letterlijk worden genomen of kunnen we deze als een paradigma beschouwen en nader invullen met behulp van hedendaagse voorzieningen?

134