Joods huwelijks- en echtscheidingsrecht

HALACHISCHE STATUS VAN CIVIELE HUWELIJKEN

Halachische Status van Civiele Huwelijken³*⁴

Al sinds talmoedische tijden wordt er gediscussieerd over de halachische status van andere samenlevingsvormen tussen man en vrouw dan die binnen een huwelijk overeenkomstig de Halacha.

In de terminologie van de Bijbel is er een zevental verschillende aanduidingen voor de vrouw binnen enig samenlevingsverband³'⁵: de hoofdvrouw (sarai of malka of milkah)³'⁶, de wettige vrouw (isja), de tweede vrouw (tsarah = rivale), de concubine (pilegesj)³'⁷, de krijgsgevangen vrouw (esjet jefat to'ar)³'⁸, de slavin vrouw (amah), het slavin meisje (amah of sjif chah). Hoe haar juridische status precies was, is niet meer te achterhalen, noch de omstandigheden waaronder een man een andere vrouw nam. De schaarse verhalen (Abraham) geven soms aan dat dit geschiedde omdat de hoofdvrouw geen kinderen kon krijgen; in het geval van Sara biedt zij dan haar slavin Hagar aan haar man aan. Haar status is inferieur aan die van de hoofdvrouw; Hagar wordt later weggezonden, zonder dat er sprake is van enige handeling die wijst op een vorm van echtscheiding. Haar kinderen hebben echter wel de status van legitiem kind. Dit geldt ook voor de kinderen van de slavinvrouwen van Ja'akov -Bilhah en Zilpah -. Haar positie na het overlijden van haar eigenaar/ echtgenoot was onduidelijk; soms herkreeg zij haar vrijheid, in andere gevallen ging zij over naar de volgende erfgenaam/eigenaar. Uit het verhaal van Re'oeween - de oudste zoon, en dus de belangrijkste erfge-

"7