Joods huwelijks- en echtscheidingsrecht

OVERZICHT VAN HET JOODSE HUWELIJKS- EN ECHTSCHEIDINGSRECHT

Uit de beschrijving blijkt dat hier sprake is van een vroege vorm van huwelijkssluiting; de bruidegom spreekt tot de vader van de bruid. Haar toestemming wordt niet verzocht. De akte wordt opgemaakt om te bewijzen dat dit een huwelijk is overeenkomstig de voorschriften uit de Tora.

Uit de tekst blijkt niet dat Tobit zijn verplichtingen als echtgenoot ten opzichte van Sara laat optekenen.

Ook de oorsprong van het Boek Tobit biedt geen aanknopingspunt. Hoewel de schrijver ons wil doen aannemen dat het boek gebeurtenissen beschrijft ten tijde van Sjalmanesser van Assyrie (725 v.Chr.), is men algemeen van mening dat het uit de tweede eeuw v.Chr. stamt³¹².

Uit het Boek Tobit kan naar mijn mening niet met zekerheid worden geconcludeerd dat hier sprake is van een ketoeba en dus kan het niet dienen als een antwoord op de vraag naar de oorsprong van de ketoeba.

V.i.b.2 Papyri

De papyri uit Elephantine geven een goed beeld van het huwelijksrecht uit de tijd en op die plaats. Het verschilt nogal van het recht zoals wij dat kennen uit de periode van de Misjna en de Talmoed: man en vrouw hadden gelijke rechten. Ook de vrouw kon eenzijdig het huwelijk ontbinden.

Het probleem met de papyri is niet zozeer de historisch datering maar meer dat we niet weten op welk moment bij de huwelijkssluiting het huwelijkscontract werd opgesteld. Er zijn aanwijzingen dat een dergelijk contract soms pas werd opgemaakt als er al kinderen waren geboren³'³ ter bescherming van het inkomen en de bezittingen van de vrouw en met bepalingen die polygamie verbieden.

De papyri geven wel een goed inzicht in de maatschappelijke verhoudingen in die dagen waarbij opvalt dat de positie van de vrouw sterker is, moderner is dan in de latere periode van de Misjna en de

112