Het Joodse vraagstuk

zelf heen te groeperen. Inderdaad zijn de Zionisten over het algemeen pleitbezorgers in een eigen zaak. Dit vermindert de kracht van hun betoog, hoewel het overigens zeer begrijpelijk is door de benarde positie van de Joden in Europa. Daar komt bij de behoefte van de huidige Joden om te tonen, dat zij wel degelijk in staat zijn een zelfstandig nationaal en cultureel bestaan te voeren, dus een feitelijke weerlegging te geven van de voortdurend gehoorde aantijging, dat ze geboren parasieten zijn. Dit zijn de problemen van collectief zelfbewustzijn in onze moderne wereld, die tot de psychologische achtergrond van het geval behoren. Juist dergelijke problemen wroeten achter tal van conflicten en spanningen, die uiterlijk een economisch en politiek aspect vertonen, maar van binnen gezien existentiële vragen zijn van massale omvang. Ze dwingen tot een geesteshistorische analyse. In het geval van het Joodse probleem is dat heel duidelijk en ook acuut. Internationale psychologie zou men dit moeten noemen; niet direct moraal of zelfs ethiek, maar het observeren en analyseren van de verschijnselen, die zich voordoen in de vol-keren-samenleving bij de inwerking op elkaar, en de noodzaak om in onderling contact te verkeren. Het in-de-wereld-zijn in de meest mondiale zin van het woord! Daarvoor is de tijd hoogrijp, het kan niet meer gedissimuleerd of uitgesteld. Interessant is hier de geschiedenis van het ontstaan van het moderne Zionisme: de mystische fanatieke geest van de oost-Joden, die het verlangen der Joodse massa deden gelden in het eerst tamelijk afzijdig geconstrueerde project van Herzl, en trouwens ook van Pinsker; hun afwijzing van enig ander land dan het oude heilige Kanaan, ook in tijden van de felste vervolging.

De Zionistische woordvoerders tonen zich meermalen weinig doordrongen van de omstandigheid, dat de moderne Joden in het nabije oosten pioniers zijn, of ze willen of niet, van de westerse imperiale machten en dus ten opzichte van de daar inheemse bevolking enigszins dezelfde positie innemen als die machten in het overige Azië. Het spreekt vanzelf dat ze het nationale sentiment van die inheemse bevolking prikkelen; er is geen reden hierop te „sneeren” als een