Het Joodse vraagstuk

de partij op gelijke voet op te nemen. Hier is weer groot verschil in gelijktijdigheid! gevoegd bij het antagonisme van trouw aan bodem en traditie tussen twee bevolkingsgroepen, die beide woonreehten doen gelden.

Het vraagstuk wordt nog gecompliceerd door de belangen van de westerse, met name de Engelse politiek, die zich niet recht loos met de Joodse belangen identificeert. Gebruikt zij wellicht de Zionistische beweging om de Arabische invloedssfeer te hinderen? Maar tegelijk omgekeerd: ziet zij wellicht niet ongaarne, dat de Arabische invloeden ecu al te krachtig Joods centrum tegenhouden? Het Joodse vraagstuk in deze hoek van de wereld is in de hoge politiek der wereldmachten te karakteriseren als de vraag, hoe het Jodendom nuttig en dienstbaar kan zijn, terwijl zij zich daar zelf trachten te handhaven. In elk geval treden de Joden in het Zionisme als een duidelijk onderscheiden wereldmacht op, die de steun heeft van Joods grootkapitaal en openlijk als politieke factor meetelt. Dit is sedert eeuwen niet meer gebeurd en betekent daarom op zichzelf al veel. Men kan nog moeilijk zeggen of het de Joodse problemen zal verhelderen en verlichten of juist zal compliceren en vertroebelen. De moderne wereldpolitiek heeft vooralsnog aan het Jodendom geen duidelijk houvast.

Het valt op bij de bestudering van de Zionistische argumentatie, dat hier ondanks die complicatie vrij sterk Judaeocen-trisch wordt gedacht. Zelden treedt de vraag ernstig naar voren, hoe de samenleving is gedacht met de Mohamedaanse nabuurvolken en welke complicaties optreden door de verdringing der Arabieren. Met enige vanzelfsprekendheid wordt gesteld, dat de Arabieren behandeld dienen te worden als minderheid, terwijl de Joden het gevestigde volk van Palestina zullen zijn: zolang dat om de machtsverhoudingen nodig blijft, zelfs onder de bescherming van de grote mogendheden. Dat Palestina reeds evenlang in handen van Mohamedanen is geweest als het vroeger in handen van Joden was wordt niet geteld. Van al te rijpe internationale bewustwording getuigt die egocentrische vraagstelling niet, veelmeer van de neiging om alle andere belangen om zich-

179