Het Joodse vraagstuk

de Joden zelf over het algemeen weinig indruk, omdat het „sauve qui peut” overheerst. Elke voorsprong schijnt winst. Er heerst dus grote onrust ten aanzien van de Joden in centraal Europa. Tallozen zijn nog niet op hun oude plaats terug en zullen daar ook wel nooit komen. Ze zijn dakloos, „misplaatst”.

Begrijpelijk is dan ook de sterkere kreet om opening van het Joods tehuis in Palestina voor de honderdduizenden, die ergens zwerven. Het Palestijns probleem werd wel een van de belangrijkste van het ogenblik genoemd, met die lichte overdrijving die men bij behandeling van Joodse kwesties steeds tegenkomt.

Het Zionisme heeft de kant van een grootscheeps economisch project, aantrekkelijk door zijn enorme omvang en zijn gecompliceerde mogelijkheden. Wanneer men even uitgaat van de veronderstelling, dat het uitvoerbaar zou zijn wat de politieke situatie betreft, dan vertoont het de volgende trekken.

Het geheel draagt het karakter van kolonisatie van een nog achterlijk gebied. Het vereist dus energie en ondernemingszin met opofferingsgezindheid, vooral van jonge krachtige mensen. De verbinding met de eis om voor 4 a 5 millioen Joden uit Europa een territoriale oplossing te vinden binnen niet al te lange tijd, bijv. één generatie, geeft aan deze pioniersarbeid extra betekenis.

Wat is voor de opbouw van het nieuwe Palestina in de laatste 25 jaren, sedert de Balfourdeclaratie (1917) een nieuwe basis had geschapen, bereikt en wat valt te verwachten? In die 25 jaar heeft Palestina ongeveer 450.000 Joden opgenomen en geabsorbeerd; de totale Joodse bevolking bedraagt thans 500.000 zielen. De gemiddelde jaarlijkse aanwas bedroeg 20.000 zielen, daarbij ingerekend de natuurlijke bevolkingstoename. Yan deze bevolking is ongeveer een derde in de landbouw werkzaam, de rest in de steden, vooral Jeruzalem, Haifa en Tel Aviv; deze laatste stad is geheel Joods. De Joodse gemeenschap in Palestina heeft geheel de kenmerken van een moderne Europeese samenleving, zowel wat de technische als wat de economische kant betreft. In zo-

174