Het Joodse vraagstuk

van spanning op één doel, dan uü principiële of constitutionele afkeer van zingenot. Op dit punt vindt men bij de Joden ook geen huichelachtigheid, want ze komen er rond voor uit en missen de eigenlijke achting voor de meer ascetische levensopvatting. Men kan wellicht zeggen, dat juist de sterke tucht, die van de joodse moraal uitgaat, samenhangt met die natuurlijke sensualiteit.

Wat ook in het bijzonder bij Joden wordt opgemerkt is hun commerciële zin. Inderdaad is hier niet eenvoudig geldzucht in het spel. want de Joden geven hun geld ook heel gemakkelijk uit en zijn mild iu hun philunthropie: de drijfveren achter de zucht om geld te verdienen zijn veelmeer te zoeken in de richting van het verwerven van al die middelen, die de mens in staat stellen maximaal profijt te trekken van de gegeven kansen. De drift om de gelegenheden te gebruiken en door beheersing de producerende vermogens, die in de natuur der dingen liggen, in werking te stellen, is hun zeker eigen en drijft onder omstandigheden, als die de moderne wereld biedt, tol intensivering en rationalisering van alle denkbare methoden. Men kan er zeker van zijn dat Joden in het algemeen in de modernisering der productiemethoden vooraan zullen staan.

Wat de vermogens van het Joodse volk betreft lijdt het geen twijfel of het bezit grote cultunrbegaafdheid. Alleen al de lange geschiedenis, die het onder de wisselende grote culturen doorlopen heeft, is daar om het te bewijzen. Het is nergens achtergebleven omdat hei niet meekon. hoogstens op enkele punten omdat het geen kans kreeg. Kn zijn eigen interne traditie heeft een culturele volheid, die zeer bijzonder is. Gezien de opzet van dit volk behoeft ons dat niet te verbazen, liet heeft altijd geleefd uit een van de sterkste cultuurimpulscn, die denkbaar zijn: verbondspartner zijn van den goddelijken schepper aller dingen, liet had daardoor weliswaar zijn centrum niet in de culturele waarden als zodanig, maar in de instantie, die alles te boven ging; niettemin bracht dit met zich een practische en theoretische dienstbaarmaking van de gegeven schepping aan hoger

149