Het Joodse vraagstuk

verplaatsbare beroepen. Hij is geneigd psychisch enigzins boven zijn bodem te zweven en tegelijk het leven te plukken zoals hij er bij kan. De Joden leven de plaatselijke problemen van hun gasivolk mee. noodgedwongen of van harte, al naardat ze werkelijk gevestigd zijn of niet. Tegelijk houden ze een half oog op de wereldproblemen, die immers te zijner tijd voor hen van betekenis kunnen worden en het zeker voor hun stamgenoten elders zijn.

Voor zidk een volk is iedere primitieve volksmuur weggevallen. Ze zijn er niet door beveiligd, maar ook niet door beperkt. Hun volksprobleem is het wereldprobleem. Ze zien overal direct mensen, geen dorps- of stadgenoten, en zelfs geen volksgenoten. Ze werken met de atlas en kennen de voorwaarden voor het bestaan in allerlei landen. De mens als zodanig, in zijn strijd om het bestaan, met de noodzaak om zijn werktuigen ie ontwerpen en te maken en aan te passen aan wisselende omstandigheden, die mens als universeel verschijnsel staat hem eigenlijk steeds voor de geest, of hij het zich realiseert of niet. Hij is daardoor gepredisponeerd voor vragen van wereldeconomie en wereldpolitiek. De indruk, die men van de Joodse bevolking in Nederland krijgt is, dat zij een normaal bestanddeel vormt van de totale bevolking en reeds lang is ingeburgerd. Ze breidde zich niet uit, integendeel; waarschijnlijk hangt dit samen met het dubbele feit, dat ze zich zo overmatig tot grotestadsbevol-king heeft gestempeld en daarmee de tol betaalt van het grotestadsleven in het hele westen: een verminderde vruchtbaarheid; en het tweede feit, dat hiertegenover in Nederland niet staat een geregelde toevoer uit de oost-Joodse centra, die zeer rijk zijn aan progenituur, zoals dat bijv. in Duitsland het geval was. De Joden ontwikkelen arbeidslust en energie en vervullen zodoende een gewone functie in het economische leven; men kan hierbij wel aan tekenen, dat hun groot aantal kleine neringdoenden bewijst hoe ze individueel aan hun vrijheid gehecht zijn en dat ze niet de tendens vertonen de massa van afgestompten te versterken.

Deze stand van zaken hangt natuurlijk ten nauwste samen

119