Het Joodse vraagstuk

Men ziet het beeld van een naar de oostrand geduwde massa, ongewenst in midden- en west-Enropa en verdrongen naar gebieden die toegankelijk waren. Buiten Europa bevatten alleen de Verenigde Staten van Noord-Amerika een belangrijk, en dan zeer belangrijk. Jodendom.

Bij het historisch overzicht is al uitgekomen, dat de Joden de gang van de wereldcultuur gevolgd hebben. Hun terrein was eerst hei Babylonisch-Egyptische geheel van de oude voor-Aziatische cultuur. Daarna werd het de meer naar het westen en met name naar Europa verlegde cultuur van het 1 lellenistisch-Romeinse rijk, met een zeer belangrijke oostelijke helft met Perzië en het Araraese gebied. Toen dit rijk ten onder ging hebben de Joden hun belangrijkste geschiedenis niet gehad in de Arabische wereld, maar in de Christelijke cultuur van Europa, ondanks het feit dat ze er veel ernstiger conflicten beleefden. En ten slotte na de Aufklii-rung is de trek naar het westen weer aan de dag getreden, nu hoofelzakelijk naar Amerika.

Van de officieel opgegeven 14 millioen Joden woonden er in 1926 slechts % millioen in Voor-Azië (Egypte en Perzië inbegrepen), V₄ millioen in Marokko, dus aan de rand van Europa, en de rest in Europa of Amerika (in het Amerikaanse halfrond in totaal 4 millioen). Het zijn dus steeds de toonaangevende cultuurlanden, waar de Joden gevestigd zijn.

Ziet men nauwkeuriger toe dan blijkt zelfs dat ze in de centra samengedrongen zijn, in de grote industriecentra en verkeerscentra. Wat Nederland betreft is dat al heel duidelijk. Van de 120.000 Joden, die volgens de aanmelding van 1941 minstens drie Joodse grootouders hadden, woonden er 80.000 in Amsterdam, zodat ze daar 10% der bevolking uitmaakten tegen in heel Nederland 1 Vs %. Noord- en Zuid-Holland samen telden zelfs 112.000 Joden, dus bijna het totaal.

Deze observatie vraagt om verklaring. Ten dele is die verklaring gegeven in de voorafgaande bladzijden. Een volk, dat zozeer afhankelijk is van het lot en zich zo licht verplaatsbaar moet houden, kan niet anders dan de voortgaan-

115