werkten daar met die domme kracht, die de hefboom is geweest tot de progroms, die tot in de twintigste eeuw voortduurden, niet zelden gestimuleerd door officiële instanties, die afleidingsbanen zochten voor de ontevredenheid onder de massa. Uit deze streken is dan ook de trek begonnen naar het westen, om betere woonplaats te vinden in landen, waar het principe van vrijheid meer in het openbare leven was opgenomen, het allermeest naar Amerika. Zo zien we een geleidelijke Verschuiving optreden, ter ontlasting van de eng opeenwonende Joden van oosf-Europa, een zoeken van gelegenheden, dikwijls onder de armzaligste omstandigheden.
De kaart van het wéreld-Jodendom is er aanmerkelijk door veranderd. Hier volgen enkele gegevens over zijn verschijningsvorm van thans. We staan voor het feit dat in 1940 ongeveer 15 millioen Joden ergens in de wereld leefden, dus na 25 eeuwen diaspora. De statistiek van het American Jewish Year Book, vol. 28. 1926, geeft aan een totaal van ruim 14 millioen Joden (geciteerd door Baeck in zijn artikel „Judentum” in Religion in Geschichte und Gegenwart), als volgt verdeeld;
Verenigde Staten Polen
Rusland (Europ.)
Roemenië
Duitsland
Hongarije
Tschechoslowakije
Oostenrijk
Groot-Brittannië
Marokko
Argentinië
Turkije
Frankrijk (Europ.)
Titanen
Nederland
3.600.000 (3,4% der bevolking). 2.854.000 (10.5%).
2.662.139 (2,34%).
900.000 (5.5%).
564.379 (0.9%).
473.310 (6%).
334.432 (2.7"/»).
330.000 (5.4%).
297.000 (0.7%).
230.000 (3.5%).
200.000 (2%).190.000 (1.4%).
165.000 (0.4%).
155.125 (7,15%).
150.000 (2.2%).
113