Maar ik wilde U nog iets zeggen van Beth Haara-wa. Velen in Holland hebben misschien inmiddels de film gezien die het sobere maar indrukwekkende verhaal doet van „Het Huis in de Woestijn”.
Daar waar de Jordaan uitmondt in de Dode Zee heeft de Palestine Potasch Synd. haar bedrijf, waar Potasch en Bromine worden gewonnen. Het bedrijf geeft aan tweeduizend man werk, Joden en Arabieren, die er immer zeer goed hebben samengewerkt.
Een van de Joodse nachtwakers van de maatschappij kwam bij zijn rondrit tot de vraag of de onmetelijke woestijn hier niet zou kunnen worden ontgonnen.
De vallei daar ligt op meer dan 1200 voet beneden zee-peil en deskundigen verklaarden zijn pogen dan ook voor het najagen van een hersenschim, daar het zoutgehalte van de bodem te groot is. Hij zette door en begon met het „wassen” van de bodem.
Nadat gebleken was dat het mogelijk was op de gewassen bodem (met water uit de Jordaan) iets te laten groeien, kreeg hij hulp van jonge pioniers. Zij pompten water uit de Jordaan over een afstand van twee kilometer en hielden zo stukken land onder water tot het zout was geslonken of verdwenen.
Daarna begonnen zij de grond te bewerken met kunstmest en beploegden hun akkers.
Laat ik U zeggen dat de tomaten uit Beth Haarawa zo goed zijn als die uit het Westland. Er groeien druiven, er wordt koren gemaaid. Daarmede niet tevreden hebben zij er zoetwatervijvers aangelegd waarin karper en andere riviervis wordt geteeld.
Hun nederzetting waar nu een paar honderd mensen wonen, noemden de pioniers — „Betb Haarawa — Huis in de woestijn”. Men had moeilijk een symboli-
122