En toch leefden wij

moeten volhouden. Het is haast te erg. Och ja, niet voor ons alleen, maar voor ons allemaal. Zusje ik ga naar bed, kon ik je maar welterusten zeggen. (...) 13 october 1944 Geliefd zusje,

Duizend dank voor je brief. Ik kreeg hem vanmorgen. Zo gek, gisteravond in eenpé humeur naar bedde, ik verlangde zo naar een brief van je en ik wist dat ie er moest zijn en toch kreeg ik hem niet. Sufferd ook, je hebt het idiootste adres geschreven dat er is. De bosrand heeft+300 nummers. Dat zou nog niet hinderen als je de naam van G. en J. had gezet. Kijk zo:

Mej. E. Swart, p.a. J. Keizer, Bosrand 254, Lhee bij Dwingeloo Drenthe

Ze kennen me hier alleen bij mijn naam Els. Zo weet bijna iedereen wie ik ben. Maar wat was ik blij met dat levensteken. De hele dag heb ik met je gepraat, je alles verteld en weer nieuwe moed bij je gehaald. De Ruro was diep verontwaardigd, datje niks van de toestand daar had geschreven. Hemeltjelief, wat zeurde Roos erover dat het ons minder interesseerde dan hen. (...)

Omdat Roos en ik steeds meer kankerden over het gebrek aan kunstlicht ’s avonds - zelfs de boeren konden met moeite aan carbid komen - beloofde Rudolf ons op een dag een nieuwe bron van licht te bedenken. Dagenlang hoorden noch zagen we hem na het werk, lukte het zelfs Roos niet hem te ontlokken waar hij mee bezig was.

Op een avond, Roos en ik trachtten nog bij het laatste daglicht wat te lezen, stormde Rudolf de Wigwam binnen met een enigszins gemuteerde fiets, een houten plank van circa 30 bij 100 cm en zijn gereedschapskist, verjoeg ons van de tafel en begon zijn vondst met de nodige bravoure te monteren. Gespannen, vol verwachting en tegelijk sceptisch, hingen onze ogen aan zijn handen. Aangezien technisch inzicht voor mij een braakliggend terrein was (en is), ben ik nu ook niet in staat - na meer dan 60 jaar - om de constructie van zijn uitvinding uit de doeken te doen.

Toen alles startbereid was, ging Rudolf aan tafel zitten, bewoog