Tegen de dwang (verhalen)

tafels, hier en daar een taboeret, om kluwenbak of speldendoos uit de hand te zetten,-en de onderhelften der ramen van matglas, als in het fijne school. Kale ijzeren petroleumlampen, zonder kap, vale schaduwen werpend op de wanden in grondverfkleur, een lange kachel als een bars, zwart spook...

Dan de meisjes, die op haar neerzagen, haar nu eens schuwden, dan weer uitvroegen, die ze bij haar thuis niet noden mocht, bij wie ze ook niet werd genood,-die ook wel eens vriendelijk waren, vooral de dagen na haar twaalfde verjaardag, toen ze op Jodenkoek had getrakteerd, maar met wie ze toch nooit vertrouwelijk kon zijn, daar zij ze voelde anders dan zij zelf was, daarbij altijd bang voor mogelijke plagerij, nimmer geheel op haar gemak, voortdurend ook onder de druk van hun handigheid en grotere lichaamskracht, waarbij ze zich zelf zo stuntelig en tenger vond.

En toen juist al dat pijnlijke en overgevoelige door gewoonte ging afstompen en verdwijnen, toen was het andere, het veel ergere gekomen-

Een benauwde kramp trok Leentje door de leden, een beverig wee gevoel in haar buik, zoals ze wel had wanneer ze een trap opliep of ineens onder het touwtjespringen,-en haar vingers, die een vaal vloerkleedje omgrepen hadden, dat ze uitschudden ging, werden slap in plotselinge machteloosheid.

Even was ze het vergeten geweest, nu was het er weer, al de onrust, het innerlijk wroeten, dat ze niet beheerste en niet begreep, de bange schaamte, de wroeging om wat daar in haar, buiten haar om was geschied.

Het verlangen weg te komen, alleen te zijn, aan zich zelf overgelaten tot klaarheid en inzicht te kunnen komen, schonk haar matte vingers hun kracht terug, -ze duwde alle gedachte aan wat haar zoeven verlamd had met geweld van zich af, nog dit éne kleedje, nog die laatste pluk draadjes en pluisjes daarginds onder de stoel en ze zou mogen vragen of ze heengaan kon. Dan moest de juffrouw nog even alles nazien-ze zou wel zorgen dat er niets ont-brak-en dan gauw weg.

Maar juist op het laatste ogenblik kraakte de deur open en de oude juffrouw De Boer kwam de lege kamer in met een papiertje,

216