LEA'S VERJAARDAG
zag ze hem, groot, zwaar, met een voor zijn lichaam haast te klein rond hoofd, vuurrood gezicht, sprietende, zwarte snor, diepliggende doffe ogen....
,,Zo, dochter van het Oude Volk.”
Dat was de joviale grappigheid die op halve dronkenschap duidde en ze verademden alle drie. Dronken gedroeg hij zich vaak als een woesteling, maar nuchter kon hij van een ondraaglijke knorrige bedilzucht zijn. Dit was nu nog maar het beste.
Zijn vrouw gaf hem zwijgend een kop thee en haastte zich weer de kamer uit. Hij vroeg ,,de dames” permissie een pijp op te steken en zat weldra in wolken rook gehuld. Lettie schreef, maar Lea zag duidelijk, hoe ze telkens tersluiks haar vader bespiedde, met angstige ogen, en dan weer keek naar de kale plek aan de wand, waar tot voor kort de zonnetjesklok had gehangen.
Blijkbaar vreesde ze dat hij het verdwenen zonnetje missen zou.... Zulke zwijgende verwijten konden soms ineens een verschrikkelijke uitwerking op hem hebben. Dan barstte hij in snikken uit en sloeg zich voor het hoofd en bonkte zich op de borst en kreunde.... „berouw.... berouw.... berouw.”
Eén keer was Lea van zo’n uitbarsting getuige geweest, de dag nadat het antieke zilverkastje was weggebracht en hij dronken thuis kwam met het bericht van weer een nieuwe schorsing.... en ze rilde van angst, nu ze ook Lettie zo angstig zag kijken.
„Waar is moeder heengegaan?” kwam zijn stem ineens tussen de rookwolken door.
Lettie schrok op.
„Naar de keuken, geloof ik.”
Hij bromde iets binnesnmonds, maar bleef zitten.
„Zal ik uw vrouw even gaan roepen?” bood Lea aan, nu ze Let zag omkijken naar de krukstok. Ze zei nooit „tante Go” als hij erbij was, hij kon die familiariteit van zijn gezin met Joden niet hebben!
„Als je zo vriendelijk wilt zijn —, dochter van het Oude
141