Prometheus

In zelfconservatisme, schuwend de zelfaanschouwing, die zelfopheffing is, ontvlood het Absolute zichzelf — menschelijk conservatisme, onbewuste zelf-affirmatie, zich ontplooiend in velerlei instincten, als dogmatisme, uniformiteitsgevoel, collec-tiviteitsgevoel, autoriteitsgevoel, was er de zichtbare neerslag van, welken we te symboliseeren zochten in Jupiter-verheer-lijking.

In zelfonderscheiding, schuwend de zelfvergetelheid, die zelfverstarring is, streefde het Absolute naar zichzelf terug — menschelijke twijfel, onbewuste zelf-negatie, zich ontplooiend in tallooze instincten als onderscheiding en critiek, opstandigheid en verdraagzaamheid, verzet en zelfverloochening (het revolutionnaire temperament in zijn volledigheid) was er de zichtbare neerslag van — en we symboliseerden dezen in Prometheus-verheerlijking.

En elk geslacht volgde in zijn hoogste oogenblikken zijn ingevingen en bouwde op zijn instincten als op algemeen-geldige, onomstootelijke waarheden en knoopte aan zijn illusies alle verwachtingen vast en verbond aan de verwezenlijking ' van eigen onweerhoudbaar drijven, aan de vervulling van eigen hoop en eigen geloof en eigen liefde, de inlossing van alle nooden, de bereiking van alle doeleinden, tot een eenig en onvergankelijk heil voor elkeen en maakte aldus zichzelf tot den ,,maatstaf aller dingen". Langen tijd bleven zelfs die individuen, die het verst gingen in de onderscheidende critiek op anderen, als zuigelingen in zelf-onderscheiding en ook in de meest ,,verlichte" perioden, blonk er boven het donker moeras van begripsverwarring, dat onpeilbaar is, niet meer dan een flauwe gloor, waarin niet meer dan de meest elementaire onderscheidingen werden onderkend. Elk bouwde op zijn eigen ,,gelijk" en het ,,ongelijk" van zijn tegenstander.

Toen kwam het o ogenblik der definitieve zelfopenbaring van het Absolute in den geest van den "West-Europeaan onder bepaalde categorieën en deed zich o.a. ook kennen als de emancipatie van het Ik — dat zichzelf als schepper en beheer-scher van eigen wereld leerde begrijpen, maar tegelijkertijd ook het niet meer dan betrekkelijk-werkelijke en betrekkelijk-houdbare van die ,,wereld" en haar inhoud aan voorstellingen en meeningen en ervaringen en begrippen erkende en ervoer.

583