Prometheus

te geven van den man die ״boven de massa" verheven is, geen dupe van haar „idealen", geen slachtoffer van haar illusies, en die zich als zoodanig consequent gedroeg, dan was het resultaat: mislukking, volkomen insipide onbelangrijkheid.

Een typisch voorbeeld daarvan is Friedrich Schlegels „Lucinde", 't welk in het Duitschland van ruim honderd jaar geleden zulk een schandaal maakte en dat een eigenaardige zijde van individualisme vertoont: den Lof van de ongebreidelde Willekeur. Al is dus de grondslag geheel anders, de „levenshouding" van Julius en Lucinde is overeenkomstig aan de levenshouding van Brotteaux — ook zij stellen zich buiten de menschheid, buiten haar wanen en haar getob, niet door een beter inzicht in het bedrieglijke en doellooze daarvan, maar door een gevoel van eigen superioriteit — ze zijn daarbij consequent en het resultaat is: platte, onnoozele verveling, leegheid en onbelangrijkheid, een enghartig, egocentrisch opgaan in zichzelf en in elkaar, een matelooze ijdele zelfverheerlijking van hun nog ongeboren kind. — ,,Wurdest du für deine Tochter, wenn es eine Tochter wäre, lieber das Porträt oder die Landschaft wählen?" — een voortdurend constateeren hoe bijzonder ze toch wel zijn en op hoe bijzondere manier ze elkaar toch wel liefhebben.

Oscar Wilde heeft helden gegeven, die aan Schlegels „Julius" doen denken — hij is, in den Lof van de Willekeur, verder dan de Duitsche romanticus gegaan, de Lof van de Willekeur werd de lof van het Kwade, van den slechte, die zich boven den gemeenen man en den gemeenen maat verheven, Uebermensch waant in zijn brutaal egoïsme, en wiens superioriteit staat en valt met het geld, waarvoor hij zich de kleederen en boeken en parfums en kunstvoorwerpen, de ruimte en den tijd koopt, die nagenoeg de eenige componenten van zijn zoogenaamde „verfijning" zijn. En ook de helden van Wilde zijn consequent — en ook zij zijn, losgemaakt van het brillante bijwerk, insipide, onbelangrijk. Anderen, tijdgenooten en na-komers, sterkere en zwakkere talenten zijn in de verheerlijking van de absolute Willekeur, van den consequenten epicurist, geenszins beter geslaagd.

Brotteaux echter is belangrijk, levend en wezenlijk, omdat hij inconsequent is, want die inconsequentie is het essentieele,

568