Prometheus

toeschouwers bij den intocht van Lodewijk XVIII waren er geen twee, vertelt Béranger, die de familierelatie tusschen hem en Lodewijk XVI kenden — en in welke mate dan ook de Bourbons hun herstel als een persoonlijken triomf beschouwen en vieren met de naïeve schaamteloosheid van lieden, die een rol moeten vervullen, welke ze niet meer begrijpen, daar ze gewelddadig ingaat tegen den geest van den tijd.

Maar de dichters bezongen van dit alles de ,,poëzie", af-keerig als ze waren van ,,1'Astre glacial de la Raison", daar ze eens-voor-al intellectualisme met liberalisme, republikanisme hadden vereenzelvigd.

Victor Hugo roept tot de Engelen in den Hemel, als den Koning een zoon is geboren ,,Courbez vous, c'est un Roi"l — en toen Karei X met ernstig gelaat, vergezeld van de voornaamste Parijsche dokters de hospitalen bezocht om door handoplegging de zieken te genezen — van ouds een privilegie, symbool hunner goddelijkheid, van de Fransche Koningen — was Béranger de eenige, die spotvogel dorst zijn in het koor van verteederde poëten 1

Aldus ontstaat en bestaat een tijdlang in Frankrijk de toestand, die met de zeventiende-eeuwsche harmonie tusschen Absolutisme, Kerk en Kunst een valsche gelijkenis vertoont, die er de spotvorm van is, door het nageslacht gereedelijk als zoodanig te onderkennen, maar waarvan het onware zelfs den tijdgenoot op den duur niet verborgen kon blijven. De jonge dichterschool, in wie het verbeeldingsleven zijn recht herneemt, wordt de dupe van, vloeit samen met een andere strooming: het ten laatsten male opgebloeide Autoriteits-princiep, welker voorstanders zich, welbewust en weloverwogen, wilden gaan bedienen van Kerk en Koningschap op den ouden absolutistischen grondslag, omdat deze instellingen in vroeger tijden immers zulke uitnemende diensten hadden bewezen, om het gemeene volk in bedwang en den kleinen man tevreden te houden. En daarbij vergaten ze, naar we eerder zagen, dit eene, dat het heilige alleen dan nuttig is, als iemand het aanprijst om zijn nut, als iemand zich eigenlijk rekenschap geeft van zijn nut en het louter als heiligdom beschouwt. Wordt het geprezen en gepropageerd om zijn nut, dan is het juist ineens niet nuttig meer.

465