Prometheus

dwong hun huizen te versieren, als er Roomsche heiligdommen voorbij gedragen werden.

De Bonald dorst, in den grenzenloozen egocentrischen hoogmoed van den waren Katholiek, de straf voor vadermoord — onthoofding na het afkappen van de rechterhand — voor schen-ners van het ״allerheiligste" eischen en verder de bloedigste wreedheid tegen eiken stakker, die uit nooddruft tot diefstal komt. „Uit moet het zijn met de sentimentaliteit, die aan het individu denkt, als de gemeenschap in gevaar is" — ziedaar het eenig bescheid op den roep om deernis en verzachting. „En verder oordeelen we niet, maar we onthoofden alleen, we zenden de „aanvallers van de gemeenschap" — brooddieven, paardendieven, bedelaars! — slechts voor hun Hoogeren Rechter" — oreert dit pronkjuweel der Roomsche filosofie, de Bos-suet van de negentiende eeuw. De verdrukte Kerk! Die bij monde van haar lieven zoon, Graaf De Salaberry de boekdrukkunst de eenige plaag noemde, waarvoor God Egypte had gespaard, — door wier duister gekuip in 1816 de voornaamste leerstoelen in filosofie en moderne geschiedenis opgeheven werden, die de barbaarsche perswetten „wetten van liefde en erbarmen" noemde — en voor wier zonen de „idealen" weer precies zoo volkomen samenvallen met hun belangen, als de idealen van Robespierre van zijn persoonlijke belangen verwijderd waren geweest. Terecht hebben latere tijdgenooten er reeds de aandacht op gevestigd, dat voor al de verdedigers van Kerk en Koningschap onder de Restauratie die verdediging voordeel, eer en gewin heeft opgebracht, terwijl Robespierre arm was, arm bleef en honderd-vijftig francs naliet bij zijn dood.

„Quand les enfants parlaient de glorie, on leur disait „Faites-Vous-prêtres". Quand ils parlaient d'ambition, „Faites vous prêtres" — d'espérance, d'amour, de force, de vie „Faites vous prêtres"."

Zoo scherp en sober heeft De Musset de razernij van ambitie en hebzucht van de Kerk tusschen Concordaat en Juli-Revolutie gekarakteriseerd, maar zoo konden het de jonge dichters, de tijdgenooten niet, althans niet dadelijk zien. Wel later, als ze realiseeren wat de „bloem van den Franschen adel" in Frankrijk komt doen, hoe volkomen het Fransche volk buiten het herstel der monarchie staat — van elke vijftig

464